Ο Ερρίκος Η΄ της Αγγλίας (1491–1547), ένας από τους πιο αμφιλεγόμενους μονάρχες της ευρωπαϊκής ιστορίας, έμεινε γνωστός όχι μόνο για τις πολιτικές και θρησκευτικές του μεταρρυθμίσεις, αλλά κυρίως για τις έξι συζύγους του και τον φρικτό τρόπο που κάποιες από αυτές βρήκαν τον θάνατο.
Ο χαρακτηρισμός «γυναικοκτόνος» δεν είναι καθόλου υπερβολικός όταν μιλάμε για έναν βασιλιά που δεν δίστασε να στείλει δύο από τις γυναίκες του στο ικρίωμα.
Η βασιλεία του Ερρίκου Η΄ (1509–1547) σημαδεύτηκε από την εμμονή του για την απόκτηση ενός αρσενικού διαδόχου. Η πρώτη του σύζυγος, η Αικατερίνη της Αραγωνίας, δεν του χάρισε γιο, παρά μόνο μια κόρη, την μετέπειτα βασίλισσα Μαρία Α΄. Αυτή η “αποτυχία” οδήγησε τον Ερρίκο σε έναν καταστροφικό κύκλο γάμων, διαζυγίων και εκτελέσεων. Η ανάγκη του να ακυρώσει τον γάμο του με την Αικατερίνη, παρά την αντίθεση της Ρώμης, τον οδήγησε στο σχίσμα με την Καθολική Εκκλησία και στην ίδρυση της Αγγλικανικής Εκκλησίας, μια επανάσταση που άλλαξε για πάντα την Αγγλία.
Οι έξι γυναίκες του Ερρίκος Η΄ και η μοίρα τους
Ο γνωστός αγγλικός μνημονικός κανόνας για τις συζύγους του Ερρίκου είναι: “Divorced, beheaded, died; divorced, beheaded, survived.” (Διαζύγιο, αποκεφαλισμός, θάνατος· διαζύγιο, αποκεφαλισμός, επέζησε πιθανόν επειδή ο βασιλιάς πέθανε).
- Αικατερίνη της Αραγωνίας – Διαζύγιο
Ο γάμος τους ακυρώθηκε μετά από 23 χρόνια. Ο Πάπας αρνήθηκε, ο Ερρίκος επαναστάτησε θρησκευτικά.
- Άννα Μπολέυν – Αποκεφαλίστηκε
Του χάρισε τη μελλοντική βασίλισσα Ελισάβετ Α΄, αλλά κατηγορήθηκε για μοιχεία, αιμομιξία και προδοσία. Οι περισσότεροι ιστορικοί συμφωνούν πως οι κατηγορίες ήταν κατασκευασμένες.
- Τζέιν Σέιμουρ – Πέθανε
Η μόνη που του έδωσε τον επιθυμητό γιο, τον Εδουάρδο ΣΤ΄, αλλά πέθανε λίγο μετά τη γέννα.
- Άννα της Κλέβης – Διαζύγιο
Ο γάμος ήταν πολιτικός και ο Ερρίκος την απέρριψε σχεδόν αμέσως, επικαλούμενος ότι δεν ήταν “ελκυστική”.
- Κατερίνα Χάουαρντ – Αποκεφαλίστηκε
Ήταν πολύ νεότερή του και κατηγορήθηκε για προγαμιαίες και εξωσυζυγικές σχέσεις. Εκτελέστηκε στα 21 της.
- Κατερίνα Παρ – Επέζησε
Η τελευταία του σύζυγος τον επέζησε και έπαιξε σημαντικό ρόλο στην ανατροφή των παιδιών του και στη σταθεροποίηση της αυλής.
Ο Ερρίκος Η΄ δεν ήταν απλώς ένας βασιλιάς με ερωτικά καπρίτσια αλλά ήταν ένας απόλυτος μονάρχης που έθετε το προσωπικό του συμφέρον πάνω απ’ όλα, ακόμα και πάνω από την ίδια τη ζωή των συζύγων του. Οποιαδήποτε γυναίκα δεν μπορούσε να του προσφέρει γιο ή να τον εξυπηρετήσει πολιτικά, έμπαινε στο στόχαστρο. Οι εκτελέσεις των Άννας Μπολέυν και Κατερίνας Χάουαρντ αποδεικνύουν πόσο εύκολα μπορούσε να στραφεί ενάντια σε εκείνες που κάποτε αγαπούσε ή έστω ποθούσε. Τα δικαστήρια, οι κατασκευασμένες κατηγορίες, και το φρικτό τέλος τους σκιαγραφούν έναν άνθρωπο περισσότερο τυραννικό και λιγότερο βασιλικό.
Παρά τις σκοτεινές του πράξεις, ο Ερρίκος Η΄ άφησε πίσω του ένα βαθύ αποτύπωμα και ιστορική κληρονομιά. Η θρησκευτική μεταρρύθμιση που ξεκίνησε άλλαξε για πάντα το πολιτικό και πνευματικό τοπίο της Αγγλίας. Ο γιος του, Εδουάρδος ΣΤ΄, βασίλεψε σύντομα, ενώ οι κόρες του Μαρία και Ελισάβετ άφησαν έντονες και εντελώς διαφορετικές σφραγίδες στην ιστορία.
Ωστόσο, για πολλούς, ο Ερρίκος δεν είναι τίποτα παραπάνω από τον βασιλιά που παντρεύτηκε έξι γυναίκες και αποκεφάλισε δύο. Ένας γυναικοκτόνος με στέμμα, του οποίου η κληρονομιά είναι βαθιά μοιρασμένη μεταξύ θρησκευτικής επανάστασης και προσωπικής ωμότητας.
