Συνέντευξη με την Καλλιτέχνη Μαρία Ξενιτίδου – Η αγάπη της για την τέχνη της Λινογραφίας 

1. Μαρία για κάποιον που δεν γνωρίζει, εξήγησε μας τι είναι η Λινογραφία και γιατί σε κέρδισε σαν τέχνη; 

Η λινογραφία είναι μια μορφή χαρακτικής, όπου ο καλλιτέχνης χαράζει ένα σχέδιο πάνω σε λινόλεουμ, αφαιρώντας τα σημεία που δεν θέλει να τυπωθούν. Στη συνέχεια η επιφάνεια μελανώνεται και αποτυπώνεται σε χαρτί δημιουργώντας ένα χειροποίητο τύπωμα. 

Η τεχνική αυτή αναπτύχθηκε κυρίως τον 20ο αιώνα και χρησιμοποιήθηκε ευρέως από καλλιτέχνες γιατί είναι άμεση αλλά και πολύ εκφραστική. 

Αυτό που με κέρδισε προσωπικά είναι η έντονη αντίθεση, η δύναμη της γραμμής, η απλότητα και ο πειραματισμός που μπορεί να μεταφέρει εύκολα ένα πολύ δυνατό συναίσθημα. 

2. Από που προήλθε το καλλιτεχνικό σου όνομα «Εκπίπτω»; 

Το όνομα “Εκπίπτω” προέρχεται από τα αρχαία ελληνικά και συνδέεται με έννοιες όπως η πτώση, η φθορά και η μεταμόρφωση. Σε ένα πιο βαθύ, συμβολικό επίπεδο εκφράζει την πτώση από μια θέση ή κατάσταση είτε αυτή είναι κοινωνική, ηθική ή υπαρξιακή καθώς και την απομάκρυνση από το “ιδανικό” ή το “τέλειο”. 

Ωστόσο, η έννοια δεν περιορίζεται μόνο σε κάτι αρνητικό εμπεριέχει και τη διάσταση της μετάβασης μιας αλλαγής που μπορεί να οδηγήσει σε κάτι νέο. Σε πιο φιλοσοφικό επίπεδο, το “Εκπίπτω” συμβολίζει τη στιγμή που κάτι διαλύεται για να μετασχηματιστεί αλλά και τον διαρκή κύκλο της ζωής, από την ακμή, στην πτώση και τελικά στην αναγέννηση. 

Είναι έννοιες που εμφανίζονται συχνά στη δουλειά μου είτε μέσα από τη θεματολογία είτε μέσα από τα σύμβολα που χρησιμοποιώ. Το επέλεξα γιατί εκφράζει αυτή τη διαδικασία αλλαγής και εξέλιξης κάτι που θεωρώ πολύ σημαντικό τόσο στην τέχνη όσο και στη ζωή. 

3. Έχεις πραγματοποιήσει κάποιες εκθέσεις στην Κύπρο. Μίλησε μας για αυτές. 

Έχω συμμετάσχει σε διάφορες ομαδικές εκθέσεις, όπως στην Gallery Link 68, στο Kolla Cyberness Market και στην Gallery Xeniartspace. 

Στην πρώτη μου έκθεση στην Gallery Link 68, παρουσίασα τρία έργα λινογραφίας από τη σειρά “Γένεσις”, η οποία εξερευνά την εσωτερική δύναμη της γυναίκας, την αναγέννηση και τη μεταμόρφωση μέσα από τη μητρότητα. 

Στη συνέχεια, συμμετείχα στην έκθεση “EGGSPRESSION ’26” στην Gallery Xeniartspace, η οποία περιστρεφόταν γύρω από το σύμβολο του αυγού ένα διαχρονικό σύμβολο δημιουργίας, ευθραυστότητας και δυνατοτήτων. Το έργο μου εκεί ήταν εμπνευσμένο από το παραδοσιακό δρώμενο “Γενίτσαροι και Μπούλες” από τη Νάουσα το οποίο συνδέεται με έννοιες όπως η ταυτότητα, η μεταμόρφωση και η συλλογική μνήμη. 

Όσον αφορά την εμπειρία μου στο Kolla, αυτό που ξεχωρίζω είναι η επαφή με τον κόσμο και τους άλλους δημιουργούς. Το να βρίσκομαι στον χώρο να συζητώ με το κοινό, να ακούω τις ερμηνείες τους και να βλέπω πώς συνδέονται με τα έργα είναι για μένα πολύ σημαντικό κομμάτι της διαδικασίας. Κάθε αλληλεπίδραση δίνει ένα νέο νόημα στο έργο και το εξελίσσει. 

Μέσα από αυτές τις εμπειρίες είχα την ευκαιρία να παρουσιάσω τη δουλειά μου, να δω πώς ανταποκρίνεται ο κόσμος και να έρθω πιο κοντά τόσο με άλλους καλλιτέχνες όσο και με το κοινό. 

4. Από που αντλείς έμπνευση για δημιουργία;

Οι θεματολογίες μου στα έργα είναι ανοιχτές, χωρίς περιορισμούς με βασικό στοιχείο την αφηγηματικότητα. Η έμπνευση μου προέρχεται από κοινωνικά και ευαίσθητα ζητήματα, προσωπικές ιστορίες, τη φύση αλλά και από την έρευνα γύρω από θέματα που με ενδιαφέρουν και με απασχολούν. 

Παράλληλα, με επηρεάζει έντονα η μελανόμορφη κεραμική της Αρχαίας Ελλάδας. Με γοητεύουν οι δυνατές σιλουέτες, οι καθαρές γραμμές και η έντονη αφηγηματική της δύναμη. 

Αυτή η επιρροή αποτυπώνεται και στη δουλειά μου τόσο μέσα από τη χρήση συμβόλων και αντιθέσεων όσο και μέσα από τη χρωματική παλέτα όπου κυριαρχούν το μαύρο και το πορτοκαλί. 

Γενικά, στόχος μου είναι κάθε έργο να έχει νόημα και να αφήνει στον θεατή ένα συναίσθημα, ένα ηθικό ή κοινωνικό μήνυμα ή μια σκέψη που να τον συνοδεύει. 

5. Είναι ο θεατής πρόθυμος να αγαπήσει τη Λινογραφία; Καθώς δεν είναι διαδεδομένο μέσο στην Κύπρο. 

Πιστεύω πως ναι, ο θεατής είναι πρόθυμος να αγαπήσει αυτό το είδος τέχνης. Αν και η λινογραφία δεν είναι τόσο διαδεδομένη όσο άλλες μορφές καλλιτεχνικής έκφρασης το ενδιαφέρον του κοινού φαίνεται να αυξάνεται ιδιαίτερα όταν έχει τη δυνατότητα να δει τη διαδικασία δημιουργίας ενός έργου. 

Μέσα από τα social media και κυρίως το Instagram μου, ο θεατής έρχεται πιο κοντά στην τεχνική καθώς παρακολουθεί βήμα-βήμα την πορεία από την αρχική ιδέα μέχρι το τελικό αποτέλεσμα. Αυτή η «ανοιχτή» διαδικασία ενισχύει τη σύνδεση με το έργο και κάνει την εμπειρία πιο προσωπική και άμεση. 

Όταν ένα έργο αποπνέει αυθεντικότητα και συναίσθημα ο θεατής το αναγνωρίζει και το εκτιμά ανεξάρτητα από τη τεχνική που έχει χρησιμοποιηθεί.

6. Καλλιτέχνες όπως ο Πάμπλο Πικάσο και Ανρί Ματίς χρησιμοποιούσαν την τεχνική της Λινογραφίας. Για σένα ποιος είναι ο «απόλυτος» καλλιτέχνης; 

Δεν είναι εύκολο να ξεχωρίσει κανείς έναν «απόλυτο» καλλιτέχνη. Η τέχνη είναι τόσο πολυδιάστατη που κάθε δημιουργός προσφέρει κάτι διαφορετικό ανάλογα με την εποχή, την τεχνική και το προσωπικό του βλέμμα. Γι’ αυτό και προσωπικά μου αρέσει περισσότερο να εξερευνώ διάφορους καλλιτέχνες και να ανακαλύπτω τον τρόπο με τον οποίο ο καθένας προσεγγίζει την τέχνη και την έκφραση. 

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχουν σύγχρονοι καλλιτέχνες που εμπλέκουν τον θεατή ενεργά στη διαδικασία και δημιουργούν έντονα συναισθήματα. Μια χαρακτηριστική περίπτωση είναι η Marina Abramović πρωτοπόρος της performance art η οποία μέσα από τα έργα της εξερευνά τα όρια του σώματος, της αντοχής και της σχέσης καλλιτέχνη με θεατή συχνά μετατρέποντας την ίδια της την παρουσία ως μέρος του έργου. 

Εξίσου σημαντική είναι και η Kiki Smith, η οποία μέσα από γλυπτά, χαρακτικά και εγκαταστάσεις ασχολείται με θέματα όπως το σώμα, η φύση και η θηλυκή ταυτότητα δημιουργώντας έργα που συνδυάζουν ευαισθησία και συμβολισμό. 

Τέτοιοι καλλιτέχνες δείχνουν ότι η τέχνη είναι πολυδιάστατη και αξίζει να την ανακαλύπτουμε και να την προσεγγίζουμε με ανοιχτό μυαλό. 

7. Έχεις σπούδασει Γραφικές Τέχνες στο Τεχνολογικό Πανεπιστήμιο Κύπρου. Πιστεύεις πως στην Κύπρο υπάρχουν αρκετές ευκαιρίες εργασίας; Πως ο κλάδος μπορεί να βελτιωθεί;

Στον τομέα των Γραφικών Τεχνών υπάρχουν σίγουρα ευκαιρίες εργασίας, όμως ο κλάδος είναι αρκετά ανταγωνιστικός και δεν εξασφαλίζει πάντα άμεση επαγγελματική αποκατάσταση. Από την άλλη η αγορά στην Κύπρο είναι μικρή σε αντίθεση με το εξωτερικό οπότε οι θέσεις δεν είναι απεριόριστες και συχνά ζητούνται άτομα με ευρύτερες δεξιότητες. 

Όσον αφορά τη βελτίωση του κλάδου, αυτό που θα πρότεινα είναι να δοθεί μεγαλύτερη έμφαση στη σύνδεση της εκπαίδευσης με την αγορά εργασίας ώστε οι φοιτητές να αποκτούν περισσότερη πρακτική εμπειρία μέσα από πραγματικά projects και συνεργασίες με εταιρείες. Επίσης, θεωρώ σημαντικό να ενισχυθεί η ενημέρωση γύρω από τις νέες ψηφιακές τάσεις και τα σύγχρονα εργαλεία ώστε οι απόφοιτοι να είναι πιο προετοιμασμένοι για τις απαιτήσεις του επαγγέλματος. 

Συνολικά, θα έλεγα ότι οι ευκαιρίες υπάρχουν, αλλά δεν είναι «αυτόματες». Ο κλάδος βελτιώνεται απλώς απαιτεί συνεχή εξέλιξη, προσαρμογή στις νέες τεχνολογίες και ένα ισχυρό portfolio για να ξεχωρίσει. 

8. Ετοιμάζεις κάτι καινούργιο που θα ήθελες να μοιραστείς με τους αναγνώστες;

Αυτή την περίοδο δουλεύω πάνω σε νέα έργα λινογραφίας, συνεχίζοντας να εξερευνώ τη θεματολογία μου αλλά και νέους τρόπους έκφρασης μέσα από την τεχνική. 

Με ενδιαφέρει να εξελίξω ακόμα περισσότερο το προσωπικό μου ύφος και να πειραματιστώ τόσο με τη σύνθεση όσο και με την αφήγηση μέσα στα έργα μου. 

Παράλληλα, θα ήθελα να συμμετάσχω σε περισσότερες εκθέσεις και να συνεχίσω να μοιράζομαι τη διαδικασία μου με το κοινό.

 9. Κλείνοντας, ποιό είναι το όνειρο σου ως καλλιτέχνης;