Η συνέντευξη δόθηκε στην Άντρη Ευριπίδου για το περιοδικό Words full of feeling
Τη Μαρία Στυλιανού την γνώρισα ως εκπαιδεύτρια δημιουργικής γραφής, αλλά πολύ γρήγορα κατάλαβα πως δεν είναι απλώς μια δασκάλα· είναι μια εμπνευσμένη ψυχή που σε μαθαίνει να βλέπεις τον κόσμο αλλιώς. Μέσα από τα εργαστήρια της, δεν έμαθα μόνο τεχνικές γραφής — έμαθα να ακούω τη φωνή μου, να σέβομαι τις σιωπές μου, να τολμώ να γράφω με αλήθεια.
Η σχέση μας εξελίχθηκε σε συνεργασία και φιλία. Στο περιοδικό Words Full of Feeling, η Μαρία δεν είναι απλώς η αρχισυντάκτρια / αρθρογράφος· είναι η καρδιά του. Με καθοδηγεί, με εμπνέει, με ενθαρρύνει να εξερευνώ τα βάθη της γραφής και του εαυτού μου. Κάθε μας συνάντηση είναι μια μικρή γιορτή δημιουργίας και ουσιαστικής επικοινωνίας.
Πέρα από τη συγγραφική της πορεία, η Μαρία είναι μια γυναίκα με πολλαπλές ιδιότητες — μητέρα, εθελόντρια, στιχουργός, θεατρική δημιουργός. Και σε κάθε της ρόλο, αφήνει το δικό της αποτύπωμα: αυθεντικό, ευαίσθητο, βαθιά ανθρώπινο.
Για μένα, η Μαρία Στυλιανού δεν είναι απλώς μια σημαντική δημιουργός. Είναι μια γυναίκα που με δίδαξε πως η γραφή μπορεί να γίνει φως. Και είμαι ευγνώμων που την έχω στη ζωή μου.
1. Από πού αντλείτε έμπνευση για τα βιβλία σας και πώς εξελίχθηκε η συγγραφική σας φωνή μέσα από τα 20 έργα σας;
Η έμπνευσή μου πηγάζει από την ίδια τη ζωή, από τις σιωπές και τις φωνές της καθημερινότητας, από τις ανθρώπινες σχέσεις, τις εσωτερικές αναζητήσεις και τις κοινωνικές μεταμορφώσεις. Συχνά, ένα βλέμμα, μια φράση, μια εικόνα ή ακόμα και μια σιωπή μπορεί να πυροδοτήσει μέσα μου μια ολόκληρη ιστορία.
Καθώς προχωρούσα από το πρώτο μου βιβλίο μέχρι το εικοστό, η συγγραφική μου φωνή ωρίμασε, βάθυνε και απέκτησε μεγαλύτερη συναισθηματική ακρίβεια. Στην αρχή έγραφα με την ορμή της έκφρασης, με την ανάγκη να μοιραστώ. Τώρα γράφω με επίγνωση, με ευθύνη απέναντι στον αναγνώστη, με στόχο όχι μόνο να συγκινήσω αλλά και να αφυπνίσω, να προβληματίσω, να εμπνεύσω.
Κάθε βιβλίο είναι για μένα ένας σταθμός, μια εσωτερική διαδρομή, και ταυτόχρονα μια γέφυρα επικοινωνίας με τον κόσμο. Η συγγραφή δεν είναι απλώς δημιουργία, είναι πράξη ζωής.
2. Ποια είναι η φιλοσοφία πίσω από τις Βιβλιοεκδόσεις "Αναζητήσεις" και πώς επιλέγετε τα έργα που εκδίδετε;
Οι “Αναζητήσεις” δεν είναι απλώς ένας εκδοτικός οίκος· είναι μια πλατφόρμα έκφρασης, μια ανοιχτή αγκαλιά για κάθε φωνή που έχει κάτι ουσιαστικό να πει. Η φιλοσοφία μας βασίζεται στην πίστη ότι η λογοτεχνία μπορεί να αλλάξει συνειδήσεις, να θεραπεύσει ψυχές και να γεφυρώσει ανθρώπους. Δεν κυνηγάμε εμπορικές επιτυχίες· αναζητούμε αυθεντικότητα, βάθος και αλήθεια.
Η επιλογή των έργων γίνεται με σεβασμό στον συγγραφέα αλλά και στον αναγνώστη. Μας ενδιαφέρει το κείμενο να έχει κάτι να πει, να προκαλεί σκέψη, συγκίνηση ή έμπνευση. Είτε πρόκειται για ποίηση, πεζογραφία, θέατρο ή δοκίμιο, θέλουμε να νιώθουμε ότι το έργο έχει καρδιά και λόγο ύπαρξης.
Για εμάς, κάθε βιβλίο είναι μια αναζήτηση – και κάθε αναζήτηση αξίζει να ακουστεί.
3. Ως εκπαιδεύτρια δημιουργικής γραφής για πάνω από μία δεκαετία, ποια είναι η μεγαλύτερη πρόκληση και η μεγαλύτερη ανταμοιβή αυτής της πορείας;
Η μεγαλύτερη πρόκληση είναι να ξεκλειδώσεις την εσωτερική φωνή του κάθε συμμετέχοντα. Να τον βοηθήσεις να πιστέψει ότι έχει κάτι μοναδικό να πει, ακόμα κι αν δεν το έχει ανακαλύψει ακόμα. Η δημιουργική γραφή δεν είναι τεχνική· είναι ψυχική διεργασία, είναι βουτιά στον εαυτό και άνοιγμα προς τον κόσμο. Πολλοί έρχονται με φόβο, με ανασφάλεια, με την αίσθηση ότι “δεν είναι συγγραφείς”. Το να τους δεις να μεταμορφώνονται, να γράφουν με πάθος, να συγκινούν, να εκδίδουν, είναι η μεγαλύτερη ανταμοιβή.
Κάθε εργαστήριο είναι για μένα μια ζωντανή εμπειρία. Δεν διδάσκω μόνο· μαθαίνω, εμπνέομαι, συγκινούμαι. Η δημιουργική γραφή είναι μια συλλογική πράξη ελευθερίας. Και όταν βλέπω τους μαθητές μου να ανθίζουν, νιώθω ότι επιτελώ κάτι βαθύτερο από εκπαίδευση: μια μορφή ενδυνάμωσης και αυτογνωσίας.
4. Πώς συνδυάσατε τις σπουδές σας στην Αμερική (διοίκηση επιχειρήσεων, μάρκετινγκ, δημόσιες σχέσεις, ανθρώπινο δυναμικό) με την αγάπη σας για τη λογοτεχνία και τη γλώσσα;
Οι σπουδές μου στην Αμερική μου έδωσαν τα εργαλεία να κατανοήσω τον κόσμο της επικοινωνίας, της στρατηγικής και της ανθρώπινης συμπεριφοράς μέσα από μια πιο πρακτική και οργανωμένη ματιά. Η λογοτεχνία, από την άλλη, μου έδωσε το βάθος, την ψυχή και την ελευθερία της έκφρασης. Ο συνδυασμός αυτών των δύο κόσμων δεν ήταν τυχαίος· ήταν αναγκαίος.
Ως συγγραφέας και εκδότρια, χρειάζομαι τη διοικητική σκέψη για να οργανώσω, να σχεδιάσω, να στηρίξω έργα και ανθρώπους. Ως εκπαιδεύτρια, χρησιμοποιώ τις γνώσεις μου στο ανθρώπινο δυναμικό για να εντοπίσω τις ανάγκες, τις δυνατότητες και τις ευαισθησίες των μαθητών μου. Το μάρκετινγκ και οι δημόσιες σχέσεις με βοηθούν να επικοινωνώ το έργο μου με τρόπο ουσιαστικό και όχι απλώς προβολής.
Η λογοτεχνία είναι η καρδιά μου. Οι σπουδές μου είναι τα χέρια και το μυαλό που την στηρίζουν. Μαζί, δημιουργούν μια ισορροπία που μου επιτρέπει να είμαι δημιουργική αλλά και αποτελεσματική.
5. Ποιο θεατρικό σενάριο που διασκευάσατε σας άγγιξε περισσότερο και γιατί;
Κάθε θεατρική διασκευή είναι για μένα μια ξεχωριστή εμπειρία, γιατί απαιτεί να μπω βαθιά στον πυρήνα του έργου και να το μεταφράσω σε σκηνική γλώσσα, χωρίς να προδώσω την ψυχή του. Αν έπρεπε να ξεχωρίσω ένα, θα έλεγα πως η διασκευή του έργου που παρουσιάστηκε στην Κύπρο με θέμα την απώλεια και τη συμφιλίωση με το παρελθόν ήταν από τις πιο συγκλονιστικές στιγμές της πορείας μου.
Το έργο αυτό με άγγιξε γιατί μιλούσε για πληγές που όλοι κουβαλάμε, για οικογενειακές σιωπές και για τη δύναμη της συγχώρεσης. Το να δω τους ηθοποιούς να ζωντανεύουν τους χαρακτήρες, να νιώθω το κοινό να συγκινείται, να δακρύζει, ήταν σαν να επιβεβαιώνεται η δύναμη του λόγου όταν γίνεται πράξη.
Η θεατρική γραφή είναι μια μορφή εξομολόγησης με φωνή. Και όταν αυτή η φωνή φτάνει στην καρδιά του θεατή, νιώθεις ότι έχεις εκπληρώσει έναν βαθύτερο σκοπό.
6. Έχετε γράψει στίχους για γνωστούς καλλιτέχνες. Πώς βιώνετε τη μετάβαση από τη λογοτεχνία στη μουσική; Υπάρχει κοινός παλμός;
Η μετάβαση από τη λογοτεχνία στη μουσική δεν είναι τόσο αλλαγή πεδίου όσο επέκταση της έκφρασης. Οι στίχοι είναι ποίηση με ρυθμό, μελωδία και καρδιά. Όταν γράφω στίχους, δεν σκέφτομαι απλώς λέξεις· σκέφτομαι εικόνες που θα τραγουδηθούν, συναισθήματα που θα ακουστούν, στιγμές που θα μείνουν.
Η μουσική έχει τη δύναμη να φτάνει εκεί που ο λόγος σταματά. Και όταν οι στίχοι μου ντύνονται με μελωδία, αποκτούν μια νέα διάσταση, μια νέα ζωή. Το να συνεργάζομαι με καλλιτέχνες, να βλέπω τα λόγια μου να γίνονται τραγούδι, είναι μια εμπειρία βαθιάς συγκίνησης και δημιουργικής συνύπαρξης.
Ο κοινός παλμός είναι η αλήθεια. Είτε γράφεις ένα μυθιστόρημα είτε ένα τραγούδι, αν δεν έχεις κάτι αληθινό να πεις, δεν θα αγγίξεις κανέναν. Και αυτός είναι πάντα ο στόχος μου: να αγγίξω, να μείνω, να μιλήσω στην καρδιά.
7. Πώς καταφέρνετε να ισορροπείτε τον ρόλο της μητέρας με την έντονη επαγγελματική και καλλιτεχνική σας δραστηριότητα;
Δεν θα πω ότι είναι εύκολο· είναι μια συνεχής ισορροπία ανάμεσα στο “πρέπει” και στο “θέλω”, στο “τώρα” και στο “μετά”. Ως μητέρα δύο αγοριών, η καθημερινότητα είναι γεμάτη στιγμές που απαιτούν παρουσία, αγάπη, φροντίδα. Ταυτόχρονα, η δημιουργία δεν σταματά ποτέ να ζητά χώρο και χρόνο.
Το κλειδί για μένα είναι η συνειδητότητα. Όταν είμαι με τα παιδιά μου, είμαι εκεί ολοκληρωτικά. Όταν γράφω ή εργάζομαι, δίνω τον εαυτό μου με την ίδια αφοσίωση. Δεν προσπαθώ να είμαι τέλεια· προσπαθώ να είμαι αληθινή. Και τους μαθαίνω ότι η μητέρα τους είναι μια γυναίκα με όνειρα, με πάθος, με ευθύνη απέναντι στον εαυτό της και στους άλλους.
Η μητρότητα με έχει κάνει πιο ευαίσθητη, πιο βαθιά, πιο ανθρώπινη. Και αυτή η ευαισθησία τροφοδοτεί τη γραφή μου, την εκπαιδευτική μου δράση, την επαφή μου με τον κόσμο. Είναι ένας κύκλος ζωής που με κρατά σε κίνηση.
8. Τι σημαίνει για εσάς ο εθελοντισμός και πώς επηρεάζει τη συγγραφική σας ταυτότητα;
Ο εθελοντισμός είναι για μένα στάση ζωής. Είναι η πράξη της προσφοράς χωρίς ανταλλάγματα, η αθόρυβη δύναμη που ενώνει ανθρώπους και δημιουργεί κοινότητες. Μέσα από τη συμμετοχή μου σε παγκύπριους συνδέσμους και δράσεις, έχω γνωρίσει ιστορίες, πρόσωπα, αγώνες και ελπίδες που δεν θα είχα συναντήσει αλλιώς. Αυτές οι εμπειρίες με έχουν πλουτίσει ως άνθρωπο και με έχουν διαμορφώσει ως συγγραφέα.
Η συγγραφή μου έχει επηρεαστεί βαθιά από τον εθελοντισμό. Οι χαρακτήρες μου έχουν περισσότερη ενσυναίσθηση, τα θέματα που επιλέγω αγγίζουν κοινωνικά ζητήματα, και η γλώσσα μου έχει αποκτήσει μια πιο ανθρώπινη, πιο αληθινή χροιά. Δεν γράφω πια μόνο για να εκφραστώ· γράφω για να δώσω φωνή σε όσους δεν έχουν, για να φωτίσω όσα μένουν στο περιθώριο.
Ο εθελοντισμός με κρατά γειωμένη, με υπενθυμίζει γιατί γράφω και για ποιον. Είναι η αόρατη πηγή δύναμης πίσω από κάθε λέξη που επιλέγω.
9. Ποια είναι η μεγαλύτερη "αναζήτηση" που σας καθοδηγεί ως δημιουργό και άνθρωπο;
Η μεγαλύτερη μου αναζήτηση είναι η αλήθεια. Όχι η απόλυτη, φιλοσοφική αλήθεια, αλλά εκείνη που κρύβεται στις μικρές στιγμές, στα βλέμματα, στις σιωπές, στις λέξεις που δεν ειπώθηκαν. Αναζητώ την αλήθεια του ανθρώπου, του εαυτού μου, της κοινωνίας μας. Μέσα από τη γραφή, την εκπαίδευση, τον εθελοντισμό, προσπαθώ να φωτίσω όσα μένουν στο περιθώριο, να δώσω φωνή σε όσα δεν ακούγονται.
Ως δημιουργός, με καθοδηγεί η ανάγκη να επικοινωνήσω ουσιαστικά. Να μην γράφω απλώς για να γεμίσω σελίδες, αλλά για να ανοίξω δρόμους. Ως άνθρωπος, με καθοδηγεί η πίστη ότι η ζωή έχει νόημα όταν τη μοιράζεσαι, όταν προσφέρεις, όταν αφήνεις πίσω σου κάτι που αξίζει.
Η “αναζήτηση” μου είναι διαρκής, δεν έχει τέλος. Και ίσως αυτό είναι το πιο όμορφο κομμάτι της: ότι με κρατά ζωντανή, περίεργη, ανοιχτή στο θαύμα του ανθρώπου και της δημιουργίας.
10. Μιλήστε μας για το νέο σας ημερολόγιο που κυκλοφορεί την επόμενη εβδομάδα, με τίτλο «Το Ημερολόγιο της Ψυχής μου». Τι το κάνει ξεχωριστό;
«Το Ημερολόγιο της Ψυχής μου» είναι ένα προσωπικό καταφύγιο. Δεν είναι απλώς ένα ημερολόγιο· είναι ένας συνοδοιπόρος στην εσωτερική διαδρομή του καθενός. Περιλαμβάνει 12 θεματικές ενότητες, καθεμία αφιερωμένη σε έναν πυλώνα αυτοβελτίωσης — από την ενσυνειδητότητα και την αποδοχή, μέχρι την ελπίδα, τη συγχώρεση και την προσωπική ενδυνάμωση.
Το ιδιαίτερο είναι ότι δεν έχει ημερολογιακή δέσμευση. Ο αναγνώστης μπορεί να το ξεκινήσει όποτε νιώσει έτοιμος, να το πάρει μαζί του στην τσάντα, να το ανοίξει σε μια στιγμή ανάγκης ή έμπνευσης. Είναι σχεδιασμένο για να λειτουργεί σαν καθρέφτης της ψυχής, με ερωτήσεις, σκέψεις, ασκήσεις και χώρο για προσωπικές σημειώσεις.
Το οραματίστηκα ως ένα εργαλείο ενσυναίσθησης και αυτογνωσίας. Ένα ημερολόγιο που δεν μετρά μέρες, αλλά βήματα προς τον εαυτό. Και εύχομαι να γίνει για πολλούς μια μικρή φλόγα φωτός στην καθημερινότητά τους.
11. Αν μπορούσατε να δώσετε μία συμβουλή στους νέους συγγραφείς που ξεκινούν τώρα, ποια θα ήταν αυτή;
Να γράφουν με αλήθεια. Να μην προσπαθούν να μιμηθούν, να εντυπωσιάσουν ή να χωρέσουν σε καλούπια. Η συγγραφή είναι προσωπική υπόθεση· είναι η φωνή σου, η ψυχή σου, η ματιά σου στον κόσμο. Αν δεν είναι αυθεντική, δεν θα αγγίξει κανέναν.
Θα τους έλεγα να διαβάζουν πολύ, να παρατηρούν, να αμφισβητούν, να ζουν. Η ζωή είναι η πρώτη ύλη της γραφής. Και να μην φοβούνται την απόρριψη ή την αμφιβολία· είναι μέρος της διαδρομής. Το σημαντικό είναι να συνεχίσουν να γράφουν, να εξελίσσονται, να πιστεύουν στη δύναμη της λέξης.
Και πάνω απ’ όλα, να θυμούνται ότι κάθε ιστορία που γράφεται με καρδιά έχει λόγο ύπαρξης. Αρκεί να την τολμήσουν.
