Φιλοξενούμενη στο «Words Full of Feeling» με τη Μαρία Στυλιανού: Χριστίνα Σωκράτους
Υπάρχουν βιβλία που τα διαβάζεις για να δραπετεύσεις από την πραγματικότητα και βιβλία που σε αναγκάζουν να την κοιτάξεις κατάματα, να την ψηλαφήσεις και, τελικά, να τη μεταμορφώσεις. Η «Αδάμαστη Ψυχή», το πρώτο συγγραφικό βήμα της Χριστίνας Σωκράτους, ανήκει αναμφίβολα στη δεύτερη κατηγορία. Ένα μυθιστόρημα βαθιά ενδοσκοπικό, βασισμένο σε πραγματικά γεγονότα, που ξεδιπλώνει με καθηλωτική ειλικρίνεια τη διαδρομή της ηρωίδας του, της Καλυψώς, μέσα από τα σκοτεινά μονοπάτια της κακοποίησης, του φόβου και της προδοσίας, μέχρι την τελική, λυτρωτική της αναγέννηση.
Η Χριστίνα Σωκράτους, γεννημένη και μόνιμη κάτοικος Λεμεσού, δεν προσεγγίζει τη γραφή ως μια απλή δημιουργική διέξοδο. Για εκείνη, η συγγραφή αποτελεί μια βαθιά εσωτερική ανάγκη· έναν τρόπο να μετουσιώνει σε λέξεις τα πιο πυκνά συναισθήματα, τις σκέψεις και τα βιώματα που συχνά η σιωπή προσπαθεί να εγκλωβίσει. Με ένα πλούσιο υπόβαθρο ως Life Coach και ένα διαρκές, γνήσιο ενδιαφέρον για τον τομέα της Ψυχολογίας και της Προσωπικής Ανάπτυξης, καταφέρνει να ενσωματώσει στο έργο της μια σπάνια ψυχογραφική οξύτητα. Η γραφή της δεν καταγράφει απλώς τον ανθρώπινο πόνο, αλλά χαρτογραφεί την πορεία προς την αυτογνωσία, τη διαρκή εξέλιξη και, πάνω απ’ όλα, την αδιαπραγμάτευτη εσωτερική δύναμη και αντοχή που κρύβουμε όλοι μέσα μας.
Μέσα από τις σελίδες της «Αδάμαστης Ψυχής», η Χριστίνα επιδιώκει να γίνει η σπίθα που θα ανάψει το φως στις σκοτεινές γωνιές των δικών μας καθημερινών μαχών. Όπως η ίδια συνηθίζει να λέει: «Η γραφή δεν είναι απλώς λέξεις στο χαρτί, είναι ο τρόπος μας να αναγεννηθούμε μέσα από τις εμπειρίες μας».
Σήμερα, στο Words Full of Feeling, έχουμε τη χαρά να συνομιλούμε με μια γυναίκα που επέλεξε να μη μικρύνει για να χωρέσει στο σκοτάδι κανενός, αλλά να χρησιμοποιήσει τη φωνή της ως έναν φωτεινό φάρο ελπίδας. Συναντάμε τη Χριστίνα Σωκράτους σε μια συζήτηση για τη δύναμη του να σπας τους κύκλους του τραύματος, τη σοφία της μητρότητας και την απόφαση να διεκδικείς τη ζωή που σου αξίζει.
Ακολουθεί η συνέντευξη:
- «Αδάμαστη Ψυχή» . Ένας τίτλος γεμάτος δυναμισμό. Πώς προέκυψε και τι σημαίνει για εσάς αυτή η «αδαμαστότητα» της ανθρώπινης ψυχής;
Ο τίτλος γεννήθηκε από την ανάγκη να εκφράσω τη βαθύτερη δύναμη που κρύβει κάθε άνθρωπος μέσα του. Ο τίτλος δηλώνει ότι δεν λυγίζουμε μπροστά στις δυσκολίες, αλλά ότι βρίσκουμε την εσωτερική δύναμη να σηκωνόμαστε ξανά κάθε φορά που η ζωή μας λυγίζει.
Είναι η δύναμη ενός ανθρώπου που, παρά μια μεγάλη απώλεια, μια απογοήτευση ή μια προσωπική μάχη, συνεχίζει να ελπίζει, να ονειρεύεται και να προχωρά. Αυτή η εσωτερική αντοχή, που δεν επιτρέπει στις αντιξοότητες να σβήσουν το φως μέσα μας, είναι η ουσία της “Αδάμαστης Ψυχής” και το κεντρικό μήνυμα που θέλησα να μεταφέρω μέσα από το βιβλίο μου.
- Το βιβλίο φέρει τον υπότιτλο«Μυθιστόρημα βασισμένο σε πραγματικά γεγονότα». Πόσο δύσκολο ήταν λογοτεχνικά να ισορροπήσετε ανάμεσα στη σκληρή αλήθεια της πραγματικότητας και στη μυθοπλαστική αφήγηση;
Η ισορροπία ανάμεσα στην πραγματικότητα και τη μυθοπλασία ήταν μία από τις μεγαλύτερες προκλήσεις κατά τη συγγραφή του βιβλίου. Από τη μία πλευρά, ένιωθα την ευθύνη να σεβαστώ τα πραγματικά γεγονότα και τα συναισθήματα που τα συνόδευαν και από την άλλη, η λογοτεχνία απαιτεί να δώσεις βάθος, ροή και ζωντάνια στην αφήγηση.
Προσπάθησα, λοιπόν, να διατηρήσω αναλλοίωτη την αλήθεια της ανθρώπινης εμπειρίας, χρησιμοποιώντας τα εργαλεία της μυθοπλασίας για να φωτίσω καλύτερα τις σκέψεις, τα συναισθήματα και τις εσωτερικές διαδρομές των χαρακτήρων.
Στόχος μου δεν ήταν να αλλοιώσω την πραγματικότητα, αλλά να την αποδώσω με τρόπο που να αγγίζει βαθύτερα τον αναγνώστη και να τον φέρνει πιο κοντά στην ουσία της ιστορίας.
- Η Καλυψώ, η κεντρική ηρωίδα, μεγαλώνει σε ένα σπίτι όπου ο φόβος είναι «πιο σταθερός και από τους τοίχους του». Πώς διαμορφώνεται η ψυχοσύνθεση ενός παιδιού που μαθαίνει ότι «η σιωπή είναι η ασφάλειά του»;
Ένα παιδί που μεγαλώνει σε ένα περιβάλλον όπου κυριαρχούν ο φόβος και η σιωπή, συχνά μαθαίνει να καταπιέζει τα συναισθήματα και τις ανάγκες του για να προστατευτεί.
Η σιωπή γίνεται ένας μηχανισμός επιβίωσης, όμως ταυτόχρονα μπορεί να δημιουργήσει ανασφάλεια, χαμηλή αυτοεκτίμηση και δυσκολία στην έκφραση των σκέψεων και των επιθυμιών του.
Παρ’ όλα αυτά, η ανθρώπινη ψυχή διαθέτει μια αξιοθαύμαστη ανθεκτικότητα. Μέσα από τις εμπειρίες, τις σχέσεις και τη δύναμη που ανακαλύπτει σταδιακά μέσα του, ένα τέτοιο παιδί μπορεί να βρει τη φωνή του, να σπάσει τον κύκλο του φόβου και να επαναπροσδιορίσει τη ζωή του.
Αυτό ακριβώς είναι και ένα από τα βασικά ταξίδια που διανύει η Καλυψώ μέσα στο βιβλίο.
- Στο βιβλίο αναδεικνύεται ανάγλυφα και ο ρόλος της μητέρας, η οποία περιγράφεται ως «μια σκιά που είχε ξεχάσει πως κάποτε υπήρχε φως». Πώς επηρεάζει την Καλυψώ αυτή η βουβή, «απούσα» στάση της μητέρας της απέναντι στην κακοποίηση;
Η βουβή στάση της μητέρας επηρεάζει βαθιά την Καλυψώ, γιατί δεν βιώνει μόνο την κακοποίηση, αλλά και την απουσία της προστασίας που έχει ανάγκη κάθε παιδί.
Βλέποντας τη μητέρα της να υπομένει σιωπηλά, μεγαλώνει με αντικρουόμενα συναισθήματα, απογοήτευση, θυμό, αλλά και κατανόηση για μια γυναίκα που έχει συντριβεί από τις δικές της πληγές.
Η μητέρα της γίνεται ταυτόχρονα σύμβολο αδυναμίας και προειδοποίηση για το τι μπορεί να συμβεί όταν ο φόβος κυριαρχήσει στη ζωή ενός ανθρώπου.
Μέσα από αυτή τη σχέση, η Καλυψώ συνειδητοποιεί σταδιακά ότι δεν θέλει να ζήσει ως σκιά του εαυτού της και βρίσκει τη δύναμη να διεκδικήσει τη δική της φωνή, σπάζοντας τον κύκλο της σιωπής που κληρονόμησε.
- Ο αδελφός της Καλυψώς τοποθετείται από την οικογένεια σε έναν εντελώς αντίθετο ρόλο, ως ο «εκλεκτός» που δεν κάνει λάθη. Γιατί ήταν σημαντικό για εσάς να φωτίσετε αυτή την ανισότητα και τη δυναμική των ρόλων μέσα στο κακοποιητικό περιβάλλον;
Ήταν σημαντικό για μένα να φωτίσω αυτή την ανισότητα, γιατί μέσα σε πολλά δυσλειτουργικά και κακοποιητικά οικογενειακά περιβάλλοντα τα παιδιά συχνά εγκλωβίζονται σε ρόλους που δεν έχουν επιλέξει.
Ο αδελφός της Καλυψώς παρουσιάζεται ως ο “εκλεκτός”, όχι επειδή είναι πραγματικά αλάνθαστος, αλλά επειδή η οικογένεια έχει ανάγκη να συντηρεί αυτή την εικόνα.
Αντίστοιχα, η Καλυψώ καλείται να σηκώσει το βάρος της απόρριψης και της αμφισβήτησης. Μέσα από αυτή τη δυναμική ήθελα να αναδείξω πώς οι οικογενειακοί ρόλοι επηρεάζουν βαθιά την αυτοεικόνα, τις σχέσεις και την πορεία ενός ανθρώπου, αλλά και να δείξω ότι η αξία ενός παιδιού δεν καθορίζεται από τις ταμπέλες που του επιβάλλουν οι άλλοι, αλλά από τη δική του δύναμη να ανακαλύψει ποιος πραγματικά είναι.
- Μέσα από την αφήγηση γίνεται σαφές ότι η βία δεν είναι μόνο σωματική. Υπάρχει η βία της σιωπής, της υποτίμησης, της παρακολούθησης, ακόμη και του «συζυγικού καθήκοντος». Ποια μορφή βίας θεωρείτε ότι αφήνει τα πιο βαθιά, «αόρατα» σημάδια;
Κατά τη γνώμη μου, η ψυχολογική βία, που εκδηλώνεται μέσα από τη σιωπή, την υποτίμηση και τον συνεχή έλεγχο ή την παρακολούθηση, αφήνει τα πιο βαθιά και «αόρατα» σημάδια.
Σε αντίθεση με τη σωματική βία, τα τραύματα της δεν φαίνονται εξωτερικά, όμως επηρεάζουν βαθιά την αυτοεκτίμηση, την ελευθερία και την ψυχική υγεία ενός ατόμου.
Το άτομο συχνά αρχίζει να αμφισβητεί την αξία του, να φοβάται να εκφραστεί και να νιώθει παγιδευμένο σε μια κατάσταση που φθείρει σταδιακά την προσωπικότητα του.
Για αυτόν τον λόγο, η ψυχολογική βία θεωρείται μία από τις πιο καταστροφικές μορφές κακοποίησης.
- Υπάρχει μια συγκλονιστική, λεπτή στιγμή στο βιβλίο, όπου η Καλυψώ, αντί να υπακούσει σε ένα νεύμα του πατέρα της, απλώς «γυρίζει σελίδα» στο βιβλίο της. Είναι η φαντασία και η λογοτεχνία το πρώτο καταφύγιο αντίστασης απέναντι στον έλεγχο;
Ναι, η φαντασία και η λογοτεχνία μπορούν να αποτελέσουν το πρώτο και πιο ασφαλές καταφύγιο αντίστασης απέναντι στον έλεγχο.
Στη συγκεκριμένη σκηνή, η Καλυψώ δεν αντιδρά ανοιχτά, αλλά επιλέγει να «γυρίσει σελίδα», μια μικρή πράξη που συμβολίζει την εσωτερική της ελευθερία και την άρνηση της να υποταχθεί πλήρως.
Μέσα από τα βιβλία και τη φαντασία της, βρίσκει έναν χώρο όπου μπορεί να σκέφτεται, να ονειρεύεται και να διαμορφώνει τη δική της ταυτότητα, μακριά από τους περιορισμούς που της επιβάλλονται. Έτσι, η λογοτεχνία λειτουργεί όχι μόνο ως παρηγοριά, αλλά και ως μια σιωπηλή μορφή αντίστασης απέναντι στην καταπίεση.
- Η φιλία της Καλυψώς με τη Μαρία στο σχολείο ξεκινά αθόρυβα, με ένα μπισκότο. Πόσο ανάγκη έχουμε από αυτά τα «ψίχουλα φωτός» όταν ζούμε στο απόλυτο σκοτάδι;
Η φιλία της Καλυψώς με τη Μαρία δείχνει πόσο σημαντικά είναι τα μικρά σημάδια καλοσύνης στις πιο δύσκολες στιγμές της ζωής μας. Ένα απλό μπισκότο μπορεί να φαίνεται ασήμαντο για πολλούς, όμως για κάποιον που ζει μέσα στη μοναξιά, τον φόβο και την καταπίεση, αποτελεί μια ένδειξη αποδοχής και ανθρωπιάς.
Αυτά τα «ψίχουλα φωτός» δίνουν δύναμη, ελπίδα και την αίσθηση ότι δεν είναι κανείς μόνος του. Συχνά, οι μικρές πράξεις συμπαράστασης γίνονται η αρχή μιας αλλαγής, βοηθώντας τον άνθρωπο να αντέξει τις δυσκολίες και να πιστέψει ότι μπορεί να έχει ένα καλύτερο μέλλον.
- Η γέννηση της κόρης της γίνεται για την Καλυψώ το απόλυτο σημείο καμπής. Εκεί που ο φόβος την παρέλυε, η ανάγκη να προστατεύσει το παιδί της μεταμορφώνεται σε θάρρος. Πιστεύετε ότι η αγάπη προς έναν άλλον άνθρωπο μπορεί να γίνει το ισχυρότερο κίνητρο για την προσωπική μας απελευθέρωση;
Πιστεύω ότι η αγάπη προς έναν άλλον άνθρωπο μπορεί πράγματι να γίνει ένα από τα ισχυρότερα κίνητρα για προσωπική απελευθέρωση.
Στην περίπτωση της Καλυψώς, η γέννηση της κόρης της την κάνει να ξεπεράσει τον φόβο που μέχρι τότε την κρατούσε φυλακισμένη γιατί πλέον δεν αγωνίζεται μόνο για τον εαυτό της αλλά και για την προστασία του παιδιού της.
Η αγάπη αυτή της δίνει δύναμη, αποφασιστικότητα και θάρρος να αντισταθεί σε όσα την καταπιέζουν. Συχνά οι άνθρωποι ανακαλύπτουν δυνάμεις που δεν γνώριζαν ότι έχουν όταν θέλουν να προστατεύσουν και να προσφέρουν ένα καλύτερο μέλλον σε κάποιον που αγαπούν.
- Στο τέλος του βιβλίου, παρά τις δικαστικές μάχες και τις απειλές, η Καλυψώ επιλέγει συνειδητά την αγάπη και το φως, αφήνοντας πίσω της το δηλητήριο της εκδίκησης. Πόσο δύσκολο αλλά και πόσο λυτρωτικό είναι να «σπάει» κανείς έναν κύκλο τραύματος που κρατάει γενιές;
Το να «σπάσει» κανείς έναν κύκλο τραύματος που περνά από γενιά σε γενιά είναι εξαιρετικά δύσκολο, γιατί απαιτεί να αντιμετωπίσει τον πόνο, τον φόβο και τις πληγές του παρελθόντος χωρίς να τα αναπαράγει.
Η εκδίκηση συχνά μοιάζει πιο εύκολη, καθώς δίνει την αίσθηση δικαίωσης, όμως συντηρεί τον ίδιο κύκλο βίας και δυστυχίας.
Η επιλογή της Καλυψώς να στραφεί προς την αγάπη και το φως δείχνει μεγάλη ψυχική δύναμη και ωριμότητα, αφού αποφασίζει να χτίσει ένα διαφορετικό μέλλον για την ίδια και το παιδί της. Παρόλο που αυτή η πορεία είναι δύσκολη και απαιτεί χρόνο και ψυχικό αγώνα, είναι βαθιά λυτρωτική, γιατί επιτρέπει στον άνθρωπο να απελευθερωθεί από το βάρος του παρελθόντος και να ζήσει με περισσότερη ελευθερία, ελπίδα και γαλήνη.
- Έχοντας και την ιδιότητα τηςLife Coach, ποιο είναι το κυριότερο μήνυμα που θα θέλατε να κρατήσει στα χέρια του ο αναγνώστης κλείνοντας την «Αδάμαστη Ψυχή»;
Το κυριότερο μήνυμα που θα ήθελα να κρατήσει ο αναγνώστης κλείνοντας την «Αδάμαστη Ψυχή» είναι ότι, όσο δύσκολες κι αν είναι οι συνθήκες που βιώνει ένας άνθρωπος, πάντα υπάρχει η δυνατότητα της αλλαγής και της εσωτερικής απελευθέρωσης.
Το παρελθόν μπορεί να μας πληγώνει, αλλά δεν καθορίζει το μέλλον μας. Μέσα από την αυτογνωσία, την αγάπη, την πίστη στον εαυτό μας και το θάρρος να κάνουμε το πρώτο βήμα, μπορούμε να ξεπεράσουμε ακόμη και τις πιο βαθιές πληγές.
Η ιστορία της Καλυψώς είναι μια υπενθύμιση ότι η δύναμη της ψυχής είναι μεγαλύτερη από τον φόβο και ότι κάθε άνθρωπος αξίζει να ζει με αξιοπρέπεια, ελευθερία και φως.
