Oι Ζωγράφοι του Σκάγκεν ήταν μια ομάδα Δανών και Σκανδιναβών καλλιτεχνών που συγκεντρώνονταν στην πόλη Σκάγκεν, της Δανίας από τα τέλη της δεκαετίας του 1870 μέχρι το τέλος του 19ου αιώνα. Η Σκάγκεν ήταν καλοκαιρινός προορισμός που προσελκούσε βόρειους καλλιτέχνες που ήθελαν να ζωγραφίσουν τα ηλιόλουστα τοπία της, μιμούμενοι τους Γάλλους ιμπρεσιονιστές, αν και τα μέλοι είχαν επιρροές από το κίνημα του Ρεαλισμού. Οι Ζωγράφοι του Σκάγκεν επαναστάτησαν κατά των αυστηρών παραδόσεων της Βασιλικής Ακαδημία Καλών Τεχνών της Δανίας και την Βασιλική Ακαδημία Τεχνών της Σουηδίας, εντάσσοντας στα έργα τους κινήματα και τεχνικές που είδαν στο Παρίσι. Η ομάδα συναντιόταν στο ξενοχοχείο Brøndums Hotel, το oπoίο άνηκε στον πατέρα της ζωγράφου Anna Ancher. Ζωγράφιζαν κυρίως σε εξωτερικούς χώρους (plein air), αποτυπώνοντας την καθημερινότητα των ψαράδων, τοπία και κοινωνικές στιγμές με έμφαση στο φως της περιοχής. Πολλά έργα των Ζωγράφων του Σάγκεν φιλοξενεί το Skagens Museum.
Μεταξύ των μελών της ομάδας ήταν: Anna και Michael Ancher, Peder Severin Krøyer και Marie Krøyer, Holger Drachmann, Karl Madsen, Laurits Tuxen, Carl Locher, Viggo Johansen και Thorvald Niss από τη Δανία, Oscar Björck και Johan Krouthén από τη Σουηδία, και Christian Krohg και Eilif Peterssen από τη Νορβηγία.
Πάμε να δουμε μερικά διάσημα έργα τέχνης των Ζωγράφων του Σκάγκεν:
1. «Will he round the point?» (1879) & «The Lifeboat is Taken through the Dunes» (1883) του Michael Ancher
Οι πίνακες που βλέπουμε είναι έργα του Δανού ζωγράφου Michael Ancher. Ο Ancher ενδιαφερόταν ιδιαίτερα για την καθημερινή ζωή των ψαράδων στο Σκάγκεν, προβάλλοντας τη δύναμη, την αλληλεγγύη και την αξιοπρέπειά τους. Τα έργα του συνδυάζουν ρεαλισμό με έντονη συναισθηματική φόρτιση και αναδεικνύουν τη σκληρή σχέση του ανθρώπου με τη θάλασσα.
Στον πρώτο πίνακα απεικονίζεται μια ομάδα ψαράδων στην ακτή, τη στιγμή που κοιτούν προς τη θάλασσα, πιθανότατα περιμένοντας ή παρακολουθώντας μια δύσκολη κατάσταση στα κύματα. Οι μορφές είναι στιβαρές, ντυμένες με βαριά ρούχα εργασίας, και αποδίδονται με ρεαλισμό και έντονη εκφραστικότητα.
Στον δεύτερο πίνακα απεικονίζονται ψαράδες στο Σκάγκεν τη στιγμή που μεταφέρουν με κόπο τη σωστική λέμβο μέσα από τους αμμόλοφους προς τη θάλασσα, πιθανότατα για επιχείρηση διάσωσης. Η σκηνή αποπνέει ένταση, συλλογικότητα και αίσθημα καθήκοντος. Ο Ancher τονίζει τη σωματική δύναμη των ανδρών και τη συνεργασία τους.
Ο Michael Ancher (1849 – 1927) ήταν Δανός ρεαλιστής καλλιτέχνης, ευρέως γνωστός για τους πίνακές του που απεικονίζουν ψαράδες, το Σκάγερακ και τη Βόρεια Θάλασσα, καθώς και άλλες σκηνές από τη δανική αλιευτική κοινότητα στο Σκάγκεν.
2. Harvesters (1905) της Anna Ancher
Ο πίνακας της Δανής καλλιτέχνιδα Anna Ancher, δείχνει έναν άνδρα και δύο γυναίκες να πηγαίνουν να ξεκινήσουν τη συγκομιδή στα χωράφια γύρω από το Σκάγκεν. Είναι ασυνήθιστο για έργο των Ζωγράφων του Σκάγκεν, των οποίων τα έργα επικεντρώνονταν κυρίως στη ζωή της τοπικής αλιευτικής κοινότητας ή απεικόνιζαν εσωτερικές ή οικιακές σκηνές. Τα χωράφια με τις ώριμες σοδειές συνδέονται φυσικά με ένα θέμα γονιμότητας και, αντίθετα, ο άνδρας που κρατάει το δρεπάνι στο μπροστινό μέρος της ομάδας δημιουργεί εικόνες θανάτου, προσωποποιημένος ως ο Θεριστής. Η Ancher αντιπαραβάλλει τη ζωή και τον θάνατο, αλλά απεικονίζει επίσης την τάξη και τον καταμερισμό της εργασίας. Παραδοσιακά, ο άντρας έκοβε τη σοδειά και οι γυναίκες μάζευαν το άχυρο μόνο με τα χέρια τους ή με τσουγκράνα ή δίκρανο.
Το ενδιαφέρον της για τη δημιουργία μιας σκηνής συγκομιδής μπορεί να κεντρίστηκε επειδή υπήρχαν πολλά αγροκτήματα κοντά στο σπίτι που μοιραζόταν με τον σύζυγό της Michael Ancher στο Σκάγκεν (το οποίο τώρα διατηρείται ως μέρος του Μουσείου Skagens) και θα έβλεπε εργάτες να περνούν από τα χωράφια την περίοδο της συγκομιδής.
Η Anna Ancher (1859–1935) ήταν Δανή ζωγράφος και ένα από τα κεντρικά μέλη της καλλιτεχνικής αποικίας του Σκάγκεν και σύζυγος του ζωγράφου Michael Ancher. Ήταν η μόνη από τα μέλη που γεννήθηκε στο Σκάγκεν. Το έργο της επικεντρώνεται κυρίως σε εσωτερικούς χώρους, σκηνές καθημερινής ζωής και πορτρέτα γυναικών. Ξεχωρίζει για τη μοναδική χρήση του φωτός και των χρωμάτων, ιδιαίτερα τον τρόπο που αποδίδει το ηλιακό φως. Θεωρείται μία από τις σημαντικότερες μορφές της δανικής τέχνης του τέλους του 19ου και των αρχών του 20ού αιώνα.
3. «Summer Evening on Skagen's Southern Beach» (1893) & «Hip, Hip, Hurrah!» (1888) του Peder Severin Krøyer
Ο πρώτος πίνακας «Summer Evening on Skagen’s Southern Beach» του Δανού ζωγράφου Peder Severin Kroyer είναι εμπνευσμένος από μια βόλτα κατά μήκος της παραλίας της Anna Ancher και της συζύγου του ζωγράφου, μετά από ένα δείπνο στο σπίτι τους το καλοκαίρι του 1892. Το 1990, μια έκθεση της Συλλογής Hirschsprung αποκάλυψε ότι ο πίνακας είχε στην πραγματικότητα βασιστεί σε φωτογραφίες των δύο γυναικών που είχε τραβήξει η σύζυγος του Kroyer. Αφού ζωγράφισε τέσσερα προπαρασκευαστικά έργα, ο καλλιτέχνης ολοκλήρωσε το έργο σε φυσικό μέγεθος τον Σεπτέμβριο του 1893.
Το 2o έργο του Kroyer «Hip, Hip, Hurrah!» δείχνει τους Ζωγράφους του Σκάγκεν να γιορτάζουν μαζί, πείνοντας κρασί και συγκεγκριμένα απεικονίζονται οι: Martha Møller Johansen και ο ζωγράφος σύζυγος της Viggo Johansen, ο ίδιος ο Christian Krohg, ο Krøyer, ο Δανός Thorvald Niss, η δασκάλα μουσικής Helene Christensen, ο Σουηδός ζωγράφος Oscar Björck και η οικογένεια Ancher: ο Michael και Anna Ancher, η κόρη τους Helga Ancher και ο Degn Brøndum (ο αδελφός της Anna Ancher).
Ο Peder Severin Krøyer (1851- 1909) ήταν Δανός ζωγράφος και από τις σημαντικότερες μορφές της καλλιτεχνικής των ζωγράφων στο Σκάγκεν. Ήταν ο ανεπίσημος αρχηγός της ομάδας. Γεννήθηκε στη Νορβηγία αλλά μεγάλωσε στην Κοπεγχάγη, όπου σπούδασε στη Βασιλική Ακαδημία Καλών Τεχνών. Επηρεάστηκε από τον γαλλικό ιμπρεσιονισμό και έγινε γνωστός για τη μοναδική απόδοση του φωτός, ιδιαίτερα στις θαλασσινές σκηνές και τις καλοκαιρινές απεικονίσεις στο Σκάγκεν. Θεωρείται ένας από τους σημαντικότερους Δανούς ζωγράφους του 19ου αιώνα.
4. The Coast South of Hammershus (1870) του Holger Drachmann
Ο πίνακας του Δανού λογοτέχνη και ζωγράφου Holger Drachmann, απεικονίζει τη νότια ακτή του Χάμερσχους στη νήσο Μπόρνχολμ, της Δανίας, μια περιοχή γνωστή για το άγριο τοπίο και τα απόκρημνα βράχια της. Ο τίτλος αναφέρεται στο μεσαιωνικό κάστρο Hammershus, ένα από τα σημαντικότερα ιστορικά μνημεία της Δανίας. Το έργο αποτυπώνει τη ρομαντική διάθεση και τη βαθιά σχέση του καλλιτέχνη με τη φύση και τη θάλασσα, στοιχεία που χαρακτηρίζουν μεγάλο μέρος της δημιουργίας του.
O Holger Drachmann ήταν Δανός ποιητής, δραματουργός και ζωγράφος. Ήταν σημαντική μορφή του Σκανδιναβικού Μοντέρνου Επαναστατικού Κινήματος. Eπισκέφθηκε για πρώτη φορά το Σκάγκεν το 1872, όπου επέστρεφε συχνά. Aν και η ζωγραφική κατέλαβε τη δεύτερη θέση μετά τη ποίηση του, ζωγράφιζε συχνά εικόνες πλοίων και θάλασσας.
5. The Coronation of Emperor Nicholas II and Empress Alexandra Feodorovna (1898) του Laurits Tuxen
Το έργο του Δανού ζωγράφου Laurits Tuxen, απεικονίζει τη στέψη του Τσάρου Νικόλαου Β’ της Ρωσίας και της συζύγου του Alexandra Feodorovna, η οποία πραγματοποιήθηκε το 1896 στον Καθεδρικό Ναό της Κοιμήσεως στο Κρεμλίνο της Μόσχας. Ο Tuxen, γνωστός για τις μεγάλων διαστάσεων ιστορικές και βασιλικές σκηνές του, αποδίδει με εντυπωσιακή λεπτομέρεια την επισημότητα, τον πλούτο των ενδυμασιών και τη λαμπρότητα της τελετής. Ο πίνακας αυτός αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα της ακαδημαϊκής ζωγραφικής του τέλους του 19ου αιώνα και αναδεικνύει τη φήμη του καλλιτέχνη ως επίσημου ζωγράφου ευρωπαϊκών αυλών.
Ο Laurits Tuxen (1853 – 1927) ήταν Δανός ζωγράφος και γλύπτης. Υπήρξε ο πρώτος διευθυντής της Kunstnernes Frie Studieskoler, μιας σχολής τέχνης που ιδρύθηκε τη δεκαετία του 1880 για να προσφέρει μια εναλλακτική λύση στην εκπαίδευση που προσέφερε η Βασιλική Ακαδημία Καλών Τεχνών της Δανίας. Γνωστός για τα μνημειώδη βασιλικά πορτρέτα του και τις δυναμικές ιστορικές σκηνές του, γεφύρωσε τον δανικό ρεαλισμό με την κοσμοπολίτικη ευρωπαϊκή τέχνη των τελών του 19ου αιώνα.
6. «Garden in Linköping» (1886) του Johan Krouthén.
Πρόκειται για ένα πρώιμο έργο του Σουηδού ζωγράφου Johan Krouthén που απεικονίζει μια νεαρή οικογένεια ανάμεσα στο φρέσκο πράσινο ενός κήπου στη Λινκέπινγκ, της Σουηδίας, γενέτειρας πόλης του Krouthén. Στον κήπο κάθεται ο στρατιωτικός χειρουργός Ernst Boman με τη σύζυγό του Mechtild και την κόρη τους Gudrun. Ο άνδρας και η γυναίκα είναι κομψά ντυμένοι, αλλά οι στάσεις των μορφών και τα φαινομενικά τυχαία τοποθετημένα έπιπλα κήπου δίνουν στον πίνακα έναν χαλαρό και ανεπίσημο χαρακτήρα. Η τεχνική είναι εξαιρετικά ακριβής και ο Krouthén έχει καταβάλει μεγάλη προσπάθεια για να απεικονίσει με ακρίβεια τις λεπτομέρειες της σκηνής. Τη δεκαετία του 1880, ο Krouthén δημιούργησε αρκετούς πίνακες με παρόμοια μοτίβα από την περιοχή Λινκέπινγκ.
Ο Johan Krouthén (1858 – 1932) ήταν Σουηδός καλλιτέχνης που απομακρύνθηκε από τις παραδόσεις της Σουηδικής Ακαδημίας και στράφηκε στον Ρεαλισμό και τον Ιδεαλισμό. Αμέσως μετά τις σπουδές του, πέρασε μερικούς μήνες στο Παρίσι και στη Δανία, όπου συνεργάστηκε με τους ζωγράφους του Σκάγκεν. Επιστρέφοντας στη Σουηδία, ζωγράφισε πίνακες με κήπους και πορτρέτα ντόπιων.
7. Albertine at the Police Doctor's Waiting Room (1885–87) του Christian Krohg
Πρόκειται ένα νατουραλιστικό πίνακα του Νορβηγού καλλιτέχνη Christian Krohg. Το έργο απεικονίζει μια σκηνή στην αίθουσα αναμονής ενός αστυνομικού γιατρού. Η «Albertine» είναι το επόμενο άτομο που θα μπει στην αίθουσα εξετάσεων. Είναι ντυμένη με μια απλή φορεσιά, σε αντίθεση με τις άλλες γυναίκες στην αίθουσα, οι οποίες είναι ντυμένες με πολύχρωμα φορέματα, τυπικά των πόρνων της περιόδου. Ο πίνακας άγγιξε το ταμπού θέμα της σεξουαλικής ζωής και οδήγησε σε μια έντονη συζήτηση μεταξύ των συγχρόνων του. Η μορφή του πίνακα είναι ασυνήθιστα μεγάλη, με τις φιγούρες σε αυτόν να απεικονίζονται σε πλήρη κλίμακα. Ο πίνακας φυλάσσεται στο Εθνικό Μουσείο Τέχνης, Αρχιτεκτονικής και Σχεδιασμού, πρώην Εθνική Πινακοθήκη, στο Όσλο.
Ο Christian Krohg (1852 – 1925) ήταν Νορβηγός ζωγράφος, εικονογράφος, συγγραφέας και δημοσιογράφος. Ο Krohg εμπνεύστηκε από το κίνημα της ρεαλιστικής τέχνης και συχνά επέλεγε μοτίβα από την καθημερινή ζωή. Ήταν διευθυντής και διετέλεσε ως πρώτος καθηγητής στη Νορβηγική Ακαδημία Τεχνών από το 1909 έως το 1925
