Η Nαΐφ Tέχνη στην Ευρώπη αντιπροσωπεύει έναν μοναδικό καμμάτι της σύγχρονης τέχνης που ορίζεται από την σκόπιμη απλότητά της, τα ζωντανά χρώματα και συχνά τα ονειρικά ή λαογραφικά της θέματα. Εμφανίστηκε στα τέλη του 19ου, η ναΐφ τέχνη συνήθως συνδέεται με αυτοδίδακτους καλλιτέχνες που εργάζονται εκτός των επίσημων ακαδημαϊκών παραδόσεων. Η Nαΐφ Tέχνη έχει ακμάσει σε όλη την ήπειρο, αντανακλώντας τις τοπικές κουλτούρες, την αγροτική ζωή και τις ευφάνταστες ερμηνείες της πραγματικότητας. Χώρες όπως η Γαλλία, η Σερβία και η Κροατία έχουν διαδραματίσει ιδιαίτερα σημαντικό ρόλο στη διαμόρφωση και τη διατήρηση αυτού του καλλιτεχνικού κινήματος, συνεισφέροντας η καθεμία ξεχωριστές προοπτικές και θεσμούς αφιερωμένους στην κληρονομιά της.

 

Πάμε να δούμε τρία επιλεγμένα μουσεία της Nαΐφ Tέχνης στην Κροατία, Γαλλία και Σερβία: 

1. Croatian Museum of Naïve Art στην Ζάγκρεμπ, Κροατία

Το Κροατικό Μουσείο Ναΐφ Τέχνης είναι ένα μουσείο καλών τεχνών στην πρωτεύουσα Ζάγκρεμπ αφιερωμένο στο έργο ναΐφ καλλιτεχνών του 20ού αιώνα. Μέχρι το 1956 το μουσείο ήταν γνωστό ως Πινακοθήκη Πρωτόγονης Τέχνης (Galerija primitivne umjetnosti) και το 1994, σύμφωνα με απόφαση του Κροατικού Κοινοβουλίου, μετανομάστηκε  Κροατικό Μουσείο Ναΐφ Τέχνης. Βρίσκεται στον πρώτο όροφο του Παλατιού Ραφάι του 18ου αιώνα,

Το Κροατικό Μουσείο Ναΐφ Τέχνης φιλοξενεί περισσότερα από 1.900 έργα τέχνης,  πίνακες ζωγραφικής, γλυπτά, σχέδια και χαρακτικά. Από αυτά, εκτίθενται περίπου 80 έργα, που κυμαίνονται από τις αρχές της δεκαετίας του 1930 έως τη δεκαετία του 1980. Η έμφαση δίνεται σε Κροάτες καλλιτέχνες  και συγκεγκρημένα της περίφημης Σχολής Χλέμπινε (Hlebine School). 

Στην Κροατία, η ναΐφ τέχνη αρχικά συνδέθηκε με τα έργα αγροτών και εργατών, απλών ανδρών και γυναικών, από τους οποίους οι πιο επιτυχημένοι, με την πάροδο του χρόνου, έγιναν επαγγελματίες καλλιτέχνες. Η ναΐφ τέχνη εμφανίστηκε για πρώτη φορά στην Κροατία στις αρχές της δεκαετίας του 1930, όταν το Περίπτερο Τέχνης του Ζάγκρεμπ παρουσίασε μια έκθεση του συλλόγου καλλιτεχνών με τίτλο Χώρα (Zemlja) στις 13 Σεπτεμβρίου 1931. Από τους καλλιτέχνες που εκτέθηκαν, δύο ξεχώρισαν ιδιαίτερα: ο Ivan Generalić, ο οποίος παρουσίασε τρία σχέδια και εννέα ακουαρέλες, και ο Franjo Mraz, ο οποίος παρουσίασε τρεις ακουαρέλες.

Κατά καιρούς, το μουσείο διοργανώνει θεματικές και αναδρομικές εκθέσεις από ναΐφ καλλιτέχνες, συναντήσεις εμπειρογνωμόνων και εκπαιδευτικά εργαστήρια και αίθουσες παιχνιδιών. 

Μάθε περισσότερα στην επισήμη ιστοσελίδα του μουσείου: hmnu.hr/o-muzeju

2.  Anatole Jakovsky International Museum of Naive Art στη Νίκαια, Γαλλία

Tο Διεθνές Μουσείο Ναΐφ Τέχνης Ανατόλ Γιακόφσκι βρίσκεται στη Νίκαια και εκθέτει έργα του 18ου-21ου αιώνα, εξειδικευμένα στην ναΐφ τέχνη. Το κτίριο που στεγάζεται το μουσείο ήταν η πρώην κατοικία του αρωματοποιού François Coty. To 1973, το κτίριο πουλήθηκε στην πόλη της Νίκαιας και τελικά μετατράπηκε σε μουσείο, το οποίο άνοιξε το 1982. 

Τα έργα αποτελούνται από πίνακες ζωγραφικής, γλυπτά, σχέδια, αφίσες ζωγράφων όπως οι Henri Rousseau, Séraphine Louis, Grandma Moses, O’Brady, Rimbert, Ivan και Josip Généralic, Bauchant, Vivin, Lackovic, Haddelsey, Ligabue, Vivancos, μεταξύ άλλων. 

Η συλλογή προέρχεται κυρίως από δωρεές της Renée και του Anatole Jakovsky, στους οποίους το μουσείο οφείλει το σημερινό του όνομα και του Κέντρου Georges Pompidou. Τα γιγάντια αγάλματα στον κήπο δημιουργήθηκαν από τον Γάλλο γλύπτη της Ποπ Αρτ, Frédéric Lanovsky (1965-).  

3. The Museum of Naive and Marginal Art στο Βελιγράδι, Σερβία

 

Το Μουσείο Ναΐφ και Περιθωριακής Τέχνης (MNMU) στο Βελιγράδι είναι αφιερωμένο στη διατήρηση, επιβεβαίωση και παρουσίαση έργων τέχνης που δημιουργήθηκαν εκτός των ορίων της λεγόμενης mainstream τέχνης (εμπορική τέχνη). Στη διεθνή σκηνή, το MNMU είναι από τα παλαιότερα ιδρύματα που ειδικεύονται στη μουσειολογική προστασία των πιο πολύτιμων επιτευγμάτων του αντισυμβατικού τμήματος της σύγχρονης καλλιτεχνικής σκηνής.

Το μουσείο ιδρύθηκε το 1960 και παρουσιάζει μόνιμη έκθεση και προσωρινές εκθέσεις σε περίπου 580 τ.μ. εκθεσιακού χώρου. Στεγάζεται στον χώρο όπου ο εξέχων θεωρητικός σημαντικών φαινομένων της μοντέρνας τέχνης του εικοστού αιώνα και ένας από τους κορυφαίους υποστηρικτές της ναΐφ τέχνης στον κόσμο, Bihalji-Merin, Oto (1904-1993) πέρασε τις τελευταίες δεκαετίες της ζωής και του έργου του, και όπου ιδρύθηκε το Σαλόνι Oto Bihalji-Merin, το 2013. Η πλούσια κληρονομιά του καλλιτέχνη είναι σημαντικό βιβλιοθηκονομικό και αρχειακό υλικό του μουσείου. Επίσης η αλληλογραφία του Oto με πολλούς εξέχοντες συναδέλφους και καλλιτέχνες, αυθεντικά χειρόγραφα και φωτογραφίες, φυλάσσεται στις εγκαταστάσεις του μουσείου.