Η Μάγια Αγγέλου (1928-2014) ήταν κάτι περισσότερο λογοτέχνης. Υπήρξε ακτιβίστρια για τα πολιτικά δικαιώματα των Αφροαμερικανών & μια ισχυρή φωνή για τη δικαιοσύνη, την ισότητα και την αγάπη.
Γεννημένη ως Marguerite Annie Johnson στις 4 Απριλίου 1928, στο St. Louis, Missouri, των Η.Π.Α, η Μάγια Αγγέλου έζησε μια ζωή που σημαδεύτηκε από τραύμα αλλά και επιτυχίες. Το γραπτό της έργο, ιδιαίτερα το πρωτοποριακό αυτοβιογραφικό της βιβλίο «Ξέρω γιατί τραγουδάει το πουλί σε κλουβί» του 1969, επαναπροσδιόρισε την αμερικανική λογοτεχνία και έδωσε φωνή στις εμπειρίες των μαύρων γυναικών με έναν μοναδικό τρόπο. Από τότε, το βιβλίο επανεκδίδεται και μεταφράζεται συνεχώς. Το βιβλίο αυτό είναι οδυνηρό και αξιομνημόνευτο, όσο η ίδια η παιδική ηλικία.
Λόγω του ταραχώδους γάμου των γονιών της και του επακόλουθου διαζυγίου, η Αγγέλου πήγε να ζήσει με τη γιαγιά της από την πλευρά του πατέρα της. Ο μεγαλύτερος αδελφός της έδωσε στην Αγγέλου το παρατσούκλι της «Μάγια».
Επιστρέφοντας για λίγο στη φροντίδα της μητέρας της σε ηλικία 7 ετών, η Αγγέλου βιάστηκε από τον φίλο της μητέρας της, ο οποίος αργότερα φυλακίστηκε και στη συνέχεια δολοφονήθηκε. Πιστεύοντας ότι η ομολογία της για το τραύμα είχε κάποιο ρόλο στον θάνατο του άνδρα, η Αγγέλου έμεινε άλαλη για 6 χρόνια. Κατά τη διάρκεια της αλαλίας της και μέχρι την εφηβεία της, έζησε ξανά με τη γιαγιά της στο Αρκάνσας.Το ενδιαφέρον της Αγγέλου για τον γραπτό λόγο και την αγγλική γλώσσα ήταν εμφανές από νεαρή ηλικία. Καθ’ όλη τη διάρκεια της παιδικής της ηλικίας, έγραφε δοκίμια, ποίηση και κρατούσε ημερολόγιο.
Πριν από την έναρξη του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, η Αγγέλου μετακόμισε πίσω στη μητέρα της, η οποία εκείνη την εποχή ζούσε στο Όκλαντ της Καλιφόρνια και παράλληλα με το σχολείο παρακολούθησε μαθήματα χορού και θεάτρου. Όταν ξέσπασε ο πόλεμος, η Αγγέλου υπέβαλε αίτηση για να ενταχθεί στο στρατό, ωστόσο η αίτησή της απορρίφθηκε. Αποφασισμένη να βρει δουλειά, παρά το γεγονός ότι ήταν μόλις 15 ετών, αποφάσισε να υποβάλει αίτηση για τη θέση του οδηγού τραμ. Της απαγορεύτηκε αρχικά να υποβάλει αίτηση λόγω της φυλής της. Όμως δεν πτοήθηκε, κάθε μέρα για 3 εβδομάδες, ζητούσε αίτηση εργασίας. Τελικά έγινε δεκτή για τη θέση και υπήρξε η πρώτη Αφροαμερικανίδα που εργάστηκε ως οδηγός τραμ στο Σαν Φρανσίσκο. Ωστόσο, επειδή ήταν κάτω από το νόμιμο όριο ηλικίας εργασίας, είχε δηλώσει ότι ήταν 19 ετών. Η Αγγέλου εργάστηκε για ένα εξάμηνο, αλλά στη συνέχεια αποφάσισε να επιστρέψει στο σχολείο. Αποφοίτησε από το λύκειο το καλοκαίρι του 1944 και λίγο αργότερα γέννησε το μοναχοπαίδι της.
Μετά την αποφοίτησή της, η Αγγέλου ανέλαβε μια σειρά από μικροδουλειές για να συντηρήσει τον εαυτό της και τον γιο της. Το 1949, παντρεύτηκε τον Tosh Angelos, ηλεκτρολόγο στο Πολεμικό Ναυτικό των ΗΠΑ. Υιοθέτησε το επώνυμο του και το διατήρησε σε όλη της τη ζωή, αν και ο γάμος κατέληξε σε διαζύγιο το 1952.
Η Αγγέλου ήταν επίσης γνωστή για τα ταλέντα της ως τραγουδίστρια και χορεύτρια. Τη δεκαετία του 1950, εμφανίστηκε επαγγελματικά στις ΗΠΑ, την Ευρώπη και τη βόρεια Αφρική και πούλησε άλμπουμ με τις ηχογραφήσεις της.
Το 1950, Αφροαμερικανοί συγγραφείς στη Νέα Υόρκη ίδρυσαν τη Συντεχνία Συγγραφέων του Χάρλεμ για να καλλιεργήσουν και να υποστηρίξουν την έκδοση μαύρων συγγραφέων. Η Αγγέλου εντάχθηκε στη Συντεχνία το 1959. Έγινε επίσης ενεργή στο Κίνημα για τα Πολιτικά Δικαιώματα και υπηρέτησε ως η βόρεια συντονίστρια της Συνδιάσκεψης Χριστιανικής Ηγεσίας του Νότου, μιας εξέχουσας οργάνωσης υπεράσπισης των Αφροαμερικανών. Εργάστηκε δίπλα στον Δρ. Μάρτιν Λούθερ Κινγκ Τζούνιορ και τον Μάλκολμ Χ και έγινε φάρος έμπνευσης για γενιές αναγνωστών και στοχαστών.
Ο Μάρτιν Λούθερ Κινγκ και η Μάγια Αγγέλου γνωρίστηκαν για πρώτη φορά το 1960, όταν η Αγγέλου, εμπνευσμένη από την ομιλία του στο Χάρλεμ, βοήθησε στην συγκέντρωση χρημάτων για την οργάνωσή του, το Southern Christian Leadership Conference (SCLC), διοργανώνοντας την επιτυχημένη επιθεώρηση Cabaret for Freedom. Η Αγγέλου στη συνέχεια έγινε η Συντονίστρια του SCLC, εργαζόμενη για την προώθηση της αποστολής του οργανισμού. Όταν δολοφονήθηκε ο Κινγκ, στις 4 Απριλίου 1968, ανήμερα των γενεθλίων της, την επηρέασε βαθιά με αποτέλεσμα να μην την γιορτάσει για πολλά χρόνια τα γενέθλια της.
Το 1969, η Αγγέλου δημοσίευσε το περίφημο «Ξέρω γιατί τραγουδάει το πουλί σε κλουβί» και η ιστορία της για την προσωπική της δύναμη εν μέσω παιδικού τραύματος και ρατσισμού βρήκε απήχηση στους αναγνώστες και προτάθηκε για το Εθνικό Βραβείο Βιβλίου. Πολλά σχολεία προσπάθησαν να απαγορεύσουν το βιβλίο για την ειλικρινή απεικόνιση της σεξουαλικής κακοποίησης. Αργότερα, το «Ξέρω γιατί τραγουδάει το πουλί σε κλουβί» θα γινόταν μάθημα που θα υιοθετούνταν σε πανεπιστημιουπόλεις σε όλο τον κόσμο.
Με περισσότερους από 30 τίτλους μπεστ σέλερ, η Μάγια Αγγέλου έχει γράψει 36 συνολικά βιβλία, με αποκορύφωμα το βιβλίο της «Mom & Me & Mom» του 2013. Το βιβλίο εκδόθηκε λίγο πριν από την Γιορτή της Μητέρας και τα 85α γενέθλια της Άντζελου. Εστιάζει, για πρώτη φορά στα βιβλία της, στη σχέση της Αγγέλου με τη μητέρα της και καταγράφει την επανένωση και τη συμφιλίωση τους.
Έγραψε πολυάριθμες ποιητικές συλλογές, όπως το υποψήφιο για βραβείο Πούλιτζερ «Just Give me a Drink of Water ‘fore I Diiie» (1971), καθώς και αρκετές συλλογές δοκιμίων. Ηχογράφησε επίσης προφορικά άλμπουμ με την ποίησή της, συμπεριλαμβανομένου του «On the Pulse of the Morning», για το οποίο κέρδισε ένα Grammy για το Καλύτερο Λόγο Προφορικού Λόγου. Η Αγγέλου πραγματοποίησε ένα ευρύ φάσμα δραστηριοτήτων στη σκηνή και την οθόνη ως συγγραφέας, ηθοποιός, σκηνοθέτης και παραγωγός. Το 1972, έγινε η πρώτη Αφροαμερικανίδα γυναίκα που το σενάριο της μετατράπηκε σε ταινία. Η ταινία είναι η Georgia, Georgia του 1972 και πρόκειται για μια σουηδο-αμερικανική δραματική ταινία σε σκηνοθεσία Stig Björkman. Η Αγγέλου συνέθεσε επίσης τη μουσική επένδυση της ταινίας.
Η Μάγια Αγγέλου απεβίωσε στις 28 Μαΐου 2014, αλλά η κληρονομιά της παραμένει ζωντανή. Το 2010, ο Πρόεδρος Μπαράκ Ομπάμα απένειμε στην Αγγέλου το Προεδρικό Μετάλλιο της Ελευθερίας, την ύψιστη πολιτική τιμή της χώρας. Ήταν μια εύστοχη αναγνώριση για την αξιοσημείωτη και εμπνευσμένη καριέρα της Αγγέλου στις τέχνες. Τα λόγια της έχουν αγγίξει εκατομμύρια, από πολιτικούς ηγέτες μέχρι καθημερινούς ανθρώπους που αναζητούσαν δύναμη και νόημα στη ζωή τους.
Όπως είχε πει η Μάγια Αγγέλου:
«Αν προσπαθείς πάντα να είσαι φυσιολογικός, δεν θα μάθεις ποτέ πόσο καταπληκτικός μπορείς να είσαι».
Μπορείς να δεις ολόκληρη τη βιβλιογραφία της Μάγιας Αγγέλου από την επίσημη ιστοσελίδα της: www.mayaangelou.com
