Κάθε 30 Ιουλίου είναι η Παγκόσμια Ημέρα κατά της Εμπορίας Ανθρώπων, που καθιερώθηκε από τον ΟΗΕ το 2013. Αυτή η ημέρα παρέχει την ευκαιρία στις κυβερνήσεις να δείξουν τη δέσμευσή τους και να σταματήσουν τους εγκληματίες από το να εκμεταλλεύονται τους ανθρώπους για κέρδος. Το θέμα της Παγκόσμιας Ημέρας κατά της Εμπορίας Ανθρώπων 2026 είναι «Παγιδευμένοι πίσω από την απάτη» που εστιάζει στο οικονομικό έγκλημα.  

Αυτό το άρθρο θα αναφερθεί στο προφίλ των θυμάτων, τα μέσα που χρησιμοποιούν οι απαγωγείς και τις πιο επικίνδυνες χώρες όσον αφορά το εμπόριο ανθρώπων. 

Η εμπορία ανθρώπων είναι μια σύγχρονη μορφή δουλείας, η οποία είναι η παράνομη πράξη που χρησιμοποιεί βία, απάτη ή καταναγκασμό για την απόκτηση φθηνής εργασίας, σεξουαλικές υπηρεσίες και εμπόριο οργάνων. Οι έμποροι χρησιμοποιούν βία, χειραγώγηση ή ψευδείς υποσχέσεις για να παρασύρουν τα θύματά τους σε καταστάσεις εμπορίας ανθρώπων. Επιπλέον, τα θύματα συνήθως βιώνουν σωματική ή/και ψυχολογική κακοποίηση. Υφίστανται σεξουαλική κακοποίηση, στέρηση τροφής και ύπνου, απειλές σε μέλη της οικογένειάς τους και απομόνωση από τον έξω κόσμο. Τα μέλη της οικογένειας του θύματος μπορεί επίσης να δέχονται απειλές.

Το προφίλ των θυμάτων απαγωγής

Σύμφωνα με τις παγκόσμιες εκθέσεις του UNODC  (United Nations Office on Drugs and Crime) και συγκεκριμένα του Global Report on Trafficking in Persons 2024, το προφίλ των θυμάτων εμπορίας ανθρώπων διαμορφώνεται κυρίως από το φύλο, την ηλικία και την οικονομική ή κοινωνική ευαλωτότητα: 

  • Γυναίκες: Αποτελούν την πλειονότητα των εντοπισμένων θυμάτων παγκοσμίως. Είναι τα κύρια θύματα σεξουαλικής εκμετάλλευσης και καταναγκαστικών γάμων.
  • Άνδρες: Πέφτουν θύματα κυρίως εργασιακής εκμετάλλευσης (π.χ. σε γεωργία, κατασκευές, ορυχεία,) ή εξαναγκάζονται σε άλλες εγκληματικές δραστηριότητες.
  • Ανήλικα Παιδιά: Αντιπροσωπεύουν σχεδόν το 40% των αναγνωρισμένων θυμάτων παγκοσμίως. Το ποσοστό αυτό αυξάνεται ραγδαία, ειδικά για ασυνόδευτα παιδιά – κυρίως προσφύγων. 

Οι χώρες με υψηλό κίνδυνο απαγωγής ανθρώπων

Βάση του Παγκόσμιου Δείκτη Οργανωμένου Εγκλήματος 2025, ανάμεσα στις χώρες με τις υψηλότερες βαθμολογίες στην εμπορία ανθρώπων περιλαμβάνονται οι: Αφγανιστάν, Λιβύη, Ιράν, Συρία, Σουδάν, Μπαγκλαντές, Υεμένη, Ινδία, Πακιστάν, Νότιο Σουδάν, Μιανμάρ και άλλες πολλές.

Μπορείς να δεις την κατάταξη των χωρών με υψηλό δείκτη εμπορίας ανθρώπων εδώ: Global Organized Crime Index- Human Trafficking 2025

Αυτά τα έθνη αντιμετωπίζουν επικίνδυνα υψηλούς δείκτες εγκληματικότητας και υψηλό αριθμό ευάλωτων εκτοπισμένων πληθυσμών ή ασθενή ανθεκτικότητα του κράτους. Επίσης, το UNODC αναφέρει ότι οι πρόσφατες αυξήσεις στις παγκόσμιες υποθέσεις εμπορίας ανθρώπων τροφοδοτούνται σε μεγάλο βαθμό από την φτώχεια, η οποία αναγνωρίζεται ευρέως ως ο μεγαλύτερος παράγοντας ευαλωτότητας για την εμπορία ανθρώπων παγκοσμίως.

World Day Against Trafficking in Persons 2026

Το θέμα της Παγκόσμιας Ημέρας κατά της Εμπορίας Ανθρώπων για το 2026 είναι «Παγιδευμένοι πίσω από την απάτη». Σε όλο τον κόσμο, ομάδες οργανωμένου εγκλήματος διακινούν και εκμεταλλεύονται χιλιάδες ανθρώπους και τους αναγκάζουν να συμμετέχουν σε επιχειρήσεις οικονομικής απάτης βιομηχανικής κλίμακας. Πρόκειται για μια αυξανόμενη μορφή εμπορίας ανθρώπων για καταναγκαστική εγκληματικότητα, στενά συνδεδεμένη με το κυβερνοέγκλημα, την οικονομική απάτη, το ξέπλυμα χρήματος και τη διαφθορά.

Βάση του UNODC, οι απαγωγείς χρησιμοποιούν τους ακόλουθους τρόπους για να εξαπατήσουν τα θύματα τους: 

  • Τα θύματα εξαπατώνται από δόλιες διαφημίσεις που υπόσχονται νόμιμη απασχόληση στο εξωτερικό.
  • Τα θύματα μεταφέρονται σε παράνομα συγκροτήματα και εξαναγκάζονται να διεξάγουν διαδικτυακές επιχειρήσεις απάτης.
  • Οι εργαζόμενοι αναγκάζονται να εκτελούν απάτες ερωτικών σχέσεων, κρυπτοαπάτες και άλλα σχέδια που στοχεύουν τα θύματα παγκοσμίως.
  • Τοκογλυφία – η βία και η δουλεία λόγω χρέους κρατούν τα θύματα παγιδευμένα σε συνθήκες φόβου.

Ο UNODC και ο Διεθνής Οργανισμός Μετανάστευσης (IOM) τονίζουν ότι οι άνθρωποι αυτοί πρέπει να αντιμετωπίζονται ως θύματα εμπορίας και όχι ως εγκληματίες. Συχνά, επειδή οι ίδιοι εμφανίζονται στην οθόνη να εξαπατούν κόσμο, οι αρχές τούς συλλαμβάνουν ως δράστες, αγνοώντας ότι δρουν με το όπλο στον κρόταφο. 

Η φετινή Παγκόσμια Ημέρα κατά της Εμπορίας Ανθρώπων καλεί για ισχυρότερη διεθνή συνεργασία, σωστή αναγνώριση των επιζώντων και αυστηρότερη δίωξη των συνδικάτων του οργανωμένου εγκλήματος. 

Πηγές: