Η 10η Δεκεμβρίου είναι μια ημέρα με ιδιαίτερο βάρος.
Δεν είναι απλώς μία «παγκόσμια ημέρα» μέσα στις πολλές∙ είναι μια στιγμή συλλογικού αναστοχασμού. Μια υπενθύμιση ότι τα ανθρώπινα δικαιώματα δεν είναι κάτι αφηρημένο, δεν είναι πολιτικός όρος, ούτε αφορά μόνο μακρινές χώρες ή μεγάλες οργανώσεις. Τα ανθρώπινα δικαιώματα αφορούν εμάς, την καθημερινότητά μας, τις επιλογές μας, τον τρόπο που στεκόμαστε απέναντι στους άλλους, αλλά και στον ίδιο μας τον εαυτό.
Η Διακήρυξη των Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων μιλά για το αυτονόητο: ότι κάθε άνθρωπος στον πλανήτη, από την πρώτη στιγμή που γεννιέται, αξίζει σεβασμό, ελευθερία και ίσες ευκαιρίες.
Και όμως, αυτό το «αυτονόητο» δεν είναι ακόμα πραγματικότητα για όλους. Σε πολλές γωνιές του κόσμου και συχνά πιο κοντά μας απ’ όσο νομίζουμε άνθρωποι στερούνται βασικά δικαιώματα: της ασφάλειας, της εκπαίδευσης, της έκφρασης, της αξιοπρεπούς διαβίωσης. Άλλοι βιώνουν διακρίσεις για το φύλο, τη φυλή, την ταυτότητα, τις πεποιθήσεις τους. Άλλοι ζουν στο περιθώριο επειδή κάποιος αποφάσισε ότι δεν «χωράνε» στον κόσμο του.
Γι’ αυτό η Ημέρα Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων δεν είναι γιορτή, είναι: Υπενθύμιση, Υπευθυνότητα, Πρόσκληση!
Μας καλεί να κοιτάξουμε γύρω μας αλλά και μέσα μας. Γιατί ο σεβασμός στα ανθρώπινα δικαιώματα δεν ξεκινά από τους νόμους. Ξεκινά από τις καθημερινές μας πράξεις. Από τη στάση μας απέναντι στον άλλον: στον συνάδελφο, στο παιδί που μεγαλώνουμε, στον άνθρωπο που περνά δίπλα μας στον δρόμο, στον πρόσφυγα, στον ηλικιωμένο, στον άνθρωπο που διαφέρει από εμάς.
Ξεκινά επίσης από τον τρόπο που φερόμαστε στον ίδιο μας τον εαυτό.
Γιατί και εμείς έχουμε δικαίωμα:
στο να εκφραζόμαστε,
στο να ορίζουμε τα όριά μας,
στο να επιλέγουμε το δρόμο μας χωρίς φόβο,
στο να διεκδικούμε ένα καλύτερο αύριο.
Πόσες φορές δεν λογοκρίνουμε τον ίδιο μας τον εαυτό; Πόσες φορές δεν επιτρέπουμε σε κάτι ή σε κάποιον να περιορίσει τη φωνή μας;
Τα ανθρώπινα δικαιώματα δεν είναι μόνο κοινωνική υπόθεση, είναι και προσωπική υπόθεση.
Κάθε φορά που υπερασπιζόμαστε τον εαυτό μας απέναντι στην αδικία, τιμούμε τα ανθρώπινα δικαιώματα.
Κάθε φορά που σηκώνουμε τη φωνή για κάποιον που δεν μπορεί να μιλήσει, τιμούμε τα ανθρώπινα δικαιώματα.
Κάθε φορά που σπάμε έναν κύκλο κακοποίησης, προκατάληψης ή σιωπής, τιμούμε τα ανθρώπινα δικαιώματα.
Και το πιο σημαντικό:
Κάθε φορά που επιλέγουμε την ανθρωπιά αντί για την αδιαφορία, κάνουμε τον κόσμο λίγο καλύτερο.
Η σημερινή ημέρα μάς θυμίζει ότι η αλλαγή δεν έρχεται από «κάποιους άλλους».
Έρχεται από εμάς.
Από τις μικρές επιλογές που επαναλαμβάνονται καθημερινά και τελικά διαμορφώνουν κουλτούρα.
Από το πώς διδάσκουμε τα παιδιά μας να σέβονται τη διαφορετικότητα.
Από το πώς στεκόμαστε απέναντι στην αδικία, ακόμη κι όταν δεν μας αφορά προσωπικά.
Από το πώς μιλάμε, πώς ακούμε, πώς φερόμαστε.
Δεν χρειάζεται να είμαστε ακτιβιστές για να κάνουμε τη διαφορά.
Αρκεί να είμαστε άνθρωποι.
Να επιλέγουμε συνειδητά να βλέπουμε τον άνθρωπο πίσω από τον ρόλο, πίσω από την ετικέτα, πίσω από την ταμπέλα.
Σήμερα είναι μια μέρα που μας θυμίζει ότι όλοι αξίζουμε τα ίδια δικαιώματα.
Αλλά και ότι όλοι έχουμε το ίδιο χρέος: να συμβάλλουμε ώστε αυτά τα δικαιώματα να είναι πραγματικότητα για κάθε άνθρωπο, σε κάθε γωνιά του κόσμου.
Γιατί τελικά, η ανθρωπότητα δεν προχωρά όταν κάποιοι προχωρούν μόνοι τους.
Προχωρά όταν όλοι μπορούν να προχωρήσουν με αξιοπρέπεια.
