Η Ναΐφ Τέχνη (Naive Art) πριν τον 20ο αιώνα είχε υποτιμητική σημασία, καθώς παραγόταν από άτομα χωρίς επίσημη εικαστική εκπαίδευση, δηλαδή αυτοδίδακτα. Τώρα είναι ένα πλήρως αναγνωρισμένο είδος τέχνης, που εκπροσωπείται σε γκαλερί τέχνης και ακαδημίες παγκοσμίως.
H ναΐφ καλλιτέχνες απορρίπτουν τη συμβατική εμπειρογνωμοσύνη στην αναπαράσταση ή απεικόνιση αντικειμένων στα έργα τους. Μπορεί γνωρίζουν τους κανόνες και πρακτικές των καλών τεχνών όπως η γραμική προοπτική, αλλά δεν να τις χρησιμοποιήσουν πλήρως.
Η λέξη “naïf” είναι γαλλική και σημαίνει “αφελής” ή “απλοϊκός”, όρος που αρχικά χρησιμοποιήθηκε υποτιμητικά από τους κριτικούς, αλλά αργότερα υιοθετήθηκε με υπερηφάνεια.
Η επίσημη ιστορία της ξεκινά στο Παρίσι γύρω στο 1885, όταν ο καλλιτέχνης Henri Rousseau άρχισε να εκθέτει τα έργα του. Αν και αυτοδίδακτος, η φαντασία και το ένστικτό του κέρδισαν τον θαυμασμό της αβάν-γκαρντ της εποχής, όπως του περίφημου Πάμπλο Πικάσο και του συγγραφέα Γκυγιώμ Απολλιναίρ, οι οποίοι είδαν στη δουλειά του μια “καθαρή” δημιουργικότητα απαλλαγμένη από ακαδημαϊκά στερεότυπα.
Χαρακτηριστικά της Ναΐφ Τέχνης
Η Ναίφ Τέχνη δεν σέβεται τους τρεις Κανόνες Προοπτικής, όπως αυτοί που ορίζονται από τους Προοδευτικούς Ζωγράφους της Αναγέννησης. Οι Κανόνες Προοπτικής είναι τεχνικές που χρησιμοποιούνται για να απεικονίσουν μια αληθοφανή τρισδιάστατη εικόνα και είναι οι εξής:
- Μείωση του μεγέθους των αντικειμένων αναλογικά με την απόσταση
- Εξασθένηση των χρωμάτων με την απόσταση
- Μείωση της ακρίβειας των λεπτομερειών με την απόσταση
Αυτό έχει ως αποτέλεσμα μια ναΐφ εικόνα να μοιάζει γεωμετρικά λάθος και να υπάρχει μία αμήχανη όψη στα αντικείμενα. Χρακτηρίζεται από απλότητα και παιδικότητα. Σε ένα ναΐφ έργο λείπουν οι λεπτομέρειες και τα χρώματα είναι συνήθως έντονα, χωρίς πολλές αναμίξεις. Υπάρχει επίσης έλλειψη Προοπτικής Χρώματος, δηλαδή τα χρώματα στο φόντο δεν εξασθενούν πάντα (ατμοσφαιρική προοπτική), αλλά διατηρούν την έντασή τους, ενισχύοντας την “παιδική” ή πρωτόγονη αίσθηση του πίνακα.
Naive Art vs Primitivism
Η Ναΐφ τέχνη κάποτε συγχέεται με τον Πριμιτιβισμό. Ο Πριμιτιβισμός είναι ένα μοντέρνο καλλιτεχνικό κίνημα όπου οι εκπαιδευμένοι καλλιτέχνες μιμούνται συνειδητά το ναΐφ στυλ για να βρουν αυθεντική έκφραση. Ενώ οι ναΐφ καλλιτέχνες δεν έχουν επίσημη εκπαίδευση και συχνά ζωγραφίζουν από ένστικτο, ο Πριμιτιβισμός περιλαμβάνει επαγγελματίες, εκπαιδευμένους καλλιτέχνες που υιοθετούν σκόπιμα ένα «πρωτόγονο» στυλ, που μερικές φορές ονομάζεται «ψευδή ναΐφ» ή ψευδο-ναΐφ τέχνη. Στην ουσία η Ναΐφ τέχνη είναι γνήσια, ενώ ο Πριμιτιβισμός είναι μια επιλεγμένη αισθητική. Και οι δύο μοιράζονται απλοποιημένες μορφές, έλλειψη παραδοσιακής προοπτικής και ζωντανά χρώματα.
Γνωστοί καλλιτέχνες της Ναΐφ Τέχνης
Εκπρόσωπος και ο πρωτοπόρος της ΝαΐφΤέχνης θεωρείται ο Γάλλος καλλιτέχνης Henri Rousseau (1844-1910), του οποίου οι σκηνές ζούγκλας θαυμάζονται ευρέως.
Άλλοι καλλιτέχνες της Ναΐφ είναι οι Αμερικάνοι: η Grandma Moses (1860- 1961), ο Horace Pippin (1888-1946) και ο John Kane (1860-1934), ο Νiko Pirosmani (1862-1918) από τη Γεωργία, η Seraphine Louis (1864- 1942) από τη Γαλλία, ο Alfred Wallis (1855–1942) από την Αγγλία και ο Nikifor Krynicki (1895–1968) από την Πολωνία. Όλοι τους υπήρξαν αυτοδίδακτοι ζωγράφοι.
Δες πιο κάτω έργα τους:
