Οι εφευρέσεις τους αλλάξαν τον κόσμο, όμως, επειδή ήταν γυναίκες η ιστορία τους δεν είχε ποτέ την δόξα που τους άξιζε. H αναγνώρισε άργησε πολύ να έρθει ή δεν ήρθε ποτέ. Σήμερα θυμόμαστε μεγάλους άνδρες εφευρέτες, όπως το Έντισον, τον Μπελ, τον Τέσλα και τον Νιούτον. Κι όμως, πίσω από πολλές από τις πιο καθοριστικές ανακαλύψεις της ανθρωπότητας, βρίσκονται γυναίκες των οποίων το έργο είτε αποσιωπήθηκε είτε αποδόθηκε σε άντρες συναδέλφους, συζύγους ή συνεργάτες. Πιο κάτω είναι μερικές από τις εφευρέτριες που η ιστορία άργησε ή αρνήθηκε να δικαιώσει.

Margaret Knight (1838 - 1914)

Η Αμερικανίδα Margaret Knight θεωρείται σήμερα μία από τις σημαντικότερες εφευρέτριες του 19ου αιώνα. Δημιούργησε τη μηχανή που κατασκεύαζε χάρτινες σακούλες με επίπεδο πάτο, στη μορφή που χρησιμοποιούμε ακόμη και σήμερα. Η επαναστατική της εφεύρεση επέτρεψε τη μαζική παραγωγή χάρτινων σακουλών, εκτελώντας την εργασία 30 ατόμων με μία μόνο μηχανή.

Όταν παρουσίασε την εφεύρεσή της το 1868, ένας άντρας επιχείρησε να της κλέψει την πατέντα, υποστηρίζοντας στο δικαστήριο ότι ήταν αδύνατον μια γυναίκα να έχει σχεδιάσει κάτι τόσο σύνθετο. Η Knight κέρδισε τη δίκη, αλλά το γεγονός από μόνο του αποκαλύπτει τη βαθιά προκατάληψη της εποχής: έπρεπε πρώτα να αποδείξει ότι το ταλέντο της… υπήρχε, μόνο και μόνο επειδή ήταν γυναίκα.

Έχοντας εξασφαλίσει τα δικαιώματα για το μηχάνημά της, η Knight συνίδρυσε την Eastern Paper Bag Co. στο Χάρτφορντ του Κονέκτικατ. Συνέχισε να εφευρίσκει σε όλη της τη ζωή έχωντας κατοχυρώσει με δικαιωμα πατέντας τουλάχιστον 26 εφευρέσεις, όπως μηχανή κοπής σόλας για την κατασκευή υποδημάτων και έναν σύνθετο περιστροφικό κινητήρα. Η ιστορία της, που επιδεικνύει εξαιρετική εφευρετικότητα και επιμονή, συνεχίζει να εμπνέει γενιές.

Rosalind Franklin (1920 - 1958)

Η Αγγλίδα βιοφυσικός και χημικός, Rosalind Franklin είναι περισσότερο γνωστή για το έργο της σχετικά με εικόνες περίθλασης ακτίνων Χ του DNA που οδήγησε στην ανακάλυψη της διπλής έλικας του DNA. Η περήφημη της “Φωτογραφία 51“, επέτρεψε την κατανόηση της διπλής έλικας του DNA. Χωρίς τη δική της έρευνα, το μοντέλο του γενετικού κώδικα δεν θα είχε διαμορφωθεί. 

Κι όμως, όταν το Νόμπελ απονεμήθηκε στους Francis Crick, James Watson και Maurice Wilkins το 1962, ενώ το όνομά της απουσίαζε. Η συμβολή της αναγνωρίστηκε επίσημα μόνο μετά τον θάνατό της,  ένα επαναλαμβανόμενο μοτίβο για πολλές γυναίκες επιστήμονες.

Μετά το πέρας των εργασιών της για το DNA, η Rosalind Franklin Φράνκλιν πραγματοποίησε πρωτοποριακή έρευνα σχετική με τον ιό της Μωσαϊκής του Καπνού και τον ιό της Πολιομυελίτιδας.  Δυστυχώς έχασε τη ζωή της σε ηλικία μόλις 37 ετών, πριν προλάβει να δει το έργο της να αναγνωρίζεται. 

Lise Meitner (1878 - 1968)

Η Lise Meitner ήταν φυσικός Αυστριακής και Σουηδικής καταγωγής, η οποία μαζί με τους Otto Hahn και Fritz Strassman,  υπήρξαν οι πρώτοι που αντιλήφθηκαν ότι ο πυρήνας του ουρανίου είναι δυνατόν να διασπαστεί όταν “βομβαρδιστεί” με νετρόνια, δηλαδή το φαινόμενο της Πυρηνικής Σχάσης.  

Παρ’ όλα αυτά, το Νόμπελ απονεμήθηκε αποκλειστικά στον άντρα συνεργάτη της, Otto Hahn. Η Meitner εξορίστηκε, παραγκωνίστηκε και έμεινε εκτός της επίσημης επιστημονικής δόξας, παρότι η συμβολή της ήταν θεμελιώδης. Σήμερα, θεωρείται ένα από τα πιο χαρακτηριστικά παραδείγματα επιστημονικής αδικίας λόγω φύλου.

Προς τιμήν της, το υπερουράνιο στοιχείο με ατομικό αριθμό 109 ονομάστηκε Meitnerium (ΜΤ). 

Ada Lovelace (1815 - 1852)

Η Ada Lovelace, η Αγγλίδα μαθηματικός έγραψε τον πρώτο αλγόριθμο υπολογιστή πολύ πριν υπάρξουν υπολογιστές. Είναι γνωστή για το έργο που άφησε σχετικά με την Αναλυτική Μηχανή του Charles Babbage. Η Lovelace αντιλήφθηκε πρώτη ότι οι μηχανές θα μπορούσαν να επεξεργάζονται όχι μόνο αριθμούς, αλλά και σύμβολα, δεδομένα, μουσική. 

Για δεκαετίες, η συμβολή της παρουσιάστηκε ως δευτερεύουσα ή απλώς υποστηρικτική. Σήμερα αναγνωρίζεται ως η πρώτη προγραμματίστρια στην ιστορία, ένας τίτλος που άργησε σχεδόν έναν αιώνα.

Αξίζει να ειπωθεί πως ήταν η μοναδική κόρη του Λόρδου Βύρων, του περήφημου ρομαντικού ποιητή. 

Hedy Lamarr (1914 - 2000)

Η Hedy Lamarr ήταν Αυστρ0-Αμερικανίδα ηθοποιός, γνωστή για την ταινία της Έκσταση (1933). Έμεινε γνωστή ως σταρ του Χόλιγουντ, όμως παράλληλα, εφηύρε την τεχνολογία frequency hopping (εναλλαγή συχνοτήτων), που αποτέλεσε τη βάση για το Wi-Fi, το Bluetooth και το GPS. 

Πιο συγκεγρκιμένα, στις αρχές του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, μαζί με τον συνθέτη George Antheil,  συν-εφηύρε το Secret Communication System, ένα σύστημα καθοδήγησης ραδιοφώνου για τις συμμαχικές τορπίλες που χρησιμοποιούσε τεχνολογία διασποράς φάσματος και μεταπήδησης συχνότητας για να αντιμετωπίσει την απειλή των παρεμβολών ραδιοφώνου από τις δυνάμεις του Άξονα.  Η συγκεκριμένη τεχνολογία τέθηκε για πρώτη φορά σε εφαρμογή το 1962 και οι δύο αρχικοί εφευρέτες δεν έλαβαν ποτέ το παραμικρό χρηματικό ποσό από την εφεύρεσή τους.

Η πατέντα της αγνοήθηκε για δεκαετίες, καθώς κανείς δεν έπαιρνε στα σοβαρά μια «όμορφη ηθοποιό» ως εφευρέτρια. Η αναγνώριση ήρθε πολύ αργά, όταν πια η τεχνολογία είχε αλλάξει τον κόσμο.

Γιατί αυτή η ιστορία μας αφορά σήμερα; 

Το χάσμα φύλου στην τεχνολογία, στην επιστήμη και στην καινοτομία δεν είναι τυχαίο. Έχει ρίζες σε αιώνες συστηματικού αποκλεισμού. Το να αναγνωρίσουμε αυτές τις γυναίκες δεν είναι απλώς πράξη δικαιοσύνης — είναι υπενθύμιση ότι το ταλέντο και η εξυπνάδα δεν έχουν φύλο.

Αν η ιστορία είχε γραφτεί ισότιμα, ίσως σήμερα να μαθαίναμε διαφορετικά ονόματα στα σχολεία. Το λιγότερο που μπορούμε να κάνουμε είναι να τα πούμε τώρα. Να τα θυμόμαστε. Και να μην τα αφήσουμε ξανά να σβήσουν.