Καθώς ο Αύγουστος μπαίνει για τα καλά και η ζέστη κορυφώνεται, η ατμόσφαιρα αλλάζει. Οι πόλεις αδειάζουν, οι ρυθμοί πέφτουν και το μυαλό όλων ταξιδεύει σε χωριά, βουνά και παραλίες. Ο λόγος φυσικά για τη μεγαλύτερη καλοκαιρινή γιορτή του Ελληνισμού: την Κοίμηση της Θεοτόκου, τον πολυαγαπημένο μας Δεκαπενταύγουστο.
Περισσότερο από μια θρησκευτική εορτή, ο Δεκαπενταύγουστος είναι ορόσημο. Είναι το «Πάσχα του καλοκαιριού», μια γιορτή βαθιά ριζωμένη στη συλλογική μας μνήμη, τόσο στην Ελλάδα όσο και στην Κύπρο.
Στην ορθόδοξη παράδοση, η Κοίμηση της Παναγίας αντιμετωπίζεται ως «μετάσταση προς τη ζωή». Είναι η γιορτή της Μητέρας όλων μας, στην οποία καταφεύγουμε για παρηγοριά.
Σε ολόκληρη την Κύπρο, η ημέρα αυτή είναι ξεχωριστή. Από τα επιβλητικά μοναστήρια μέχρι τα μικρά ξωκλήσια στις πλαγιές του Τροόδους, οι καμπάνες ηχούν χαρμόσυνα. Εμβληματικοί προορισμοί όπως η Ιερά Μονή του Κύκκου, η Παναγία η Τροοδιτίσσα και η Παναγία η Χρυσορογιάτισσα στην Πάφο, γεμίζουν από πιστούς που καταφθάνουν για να προσκυνήσουν τη χάρη της. Είναι στιγμές κατάνυξης που ενώνουν τους Κυπρίους με τις παραδόσεις των προγόνων τους.
Ο Δεκαπενταύγουστος είναι συνώνυμος της επιστροφής. Είναι η στιγμή που η οικογένεια θα ξανασμίξει στο πατρικό σπίτι, στο χωριό, από τα γραφικά χωριά της Πιτσιλιάς και της Μαραθάσας μέχρι τις παραθαλάσσιες κοινότητες του νησιού.
Είναι η εποχή που τα «ανταμώματα» των αποδήμων και οι επισκέψεις στα χωριά αναζωογονούν τις κοινότητες. Οι πλατείες γεμίζουν, οι γενιές σμίγουν γύρω από ένα πλούσιο τραπέζι και ο σύγχρονος τρόπος ζωής δίνει τη θέση του στην αυθεντικότητα και την ανθρώπινη επαφή.
Στην Κύπρο, η γιορτή του Δεκαπενταύγουστου συνοδεύεται από τα δικά της χρώματα και αρώματα:
Τα πανηγύρια: Μετά τη Θεία Λειτουργία, σε πολλά χωριά στήνεται το παραδοσιακό γλέντι. Οι ήχοι του βιολιού και του λαούτου συνοδεύουν τους χορούς, κρατώντας ζωντανή την παράδοση.
Το γαστρονομικό οδοιπορικό: Δεν νοείται Δεκαπενταύγουστος στην Κύπρο χωρίς το παραδοσιακό τραπέζι. Από τη σούβλα που σιγοψήνεται από νωρίς το πρωί, μέχρι τις ολόφρεσκες ντομάτες, τις ελιές, το χαλούμι και την παραδοσιακή «αναρή», η φιλοξενία έχει την τιμητική της.
Ο Δεκαπενταύγουστος λειτουργεί σαν μια «ανάσα» στα μισά του καλοκαιριού, θυμίζοντάς μας τη σημασία των ριζών μας. Μας δίνει την ευκαιρία να αφήσουμε πίσω την κούραση της χρονιάς και να γεμίσουμε τις μπαταρίες μας με τη θαλπωρή των δικών μας ανθρώπων, είτε βρισκόμαστε στις καταγάλανες ακτές της Κύπρου, είτε στα δροσερά δάση του Τροόδους.
«Χρόνια πολλά στην Ελλάδα και την Κύπρο! Είτε βρίσκεστε στα χωριά μας, είτε στις πόλεις, ας ευχηθούμε η Παναγία να σκεπάζει τις οικογένειές μας και να φέρνει υγεία, γαλήνη και φως στις καρδιές όλων μας.»
