Χριστόφορος Σάββα- Ο πρωτοπόρος καλλιτέχνης που εισήγαγε στην Κύπρο τα σύγχρονα καλλιτεχνικά ρεύματα 

Τον Ιανουάριο του 1956, ίδρυσε την Παγκύπρια Ένωση Φιλότεχνων που αποτελείτο από καλλιτέχνες, λογοτέχνες και άλλους δημιουργούς του πολιτισμού της Κύπρου. Η 3η έκθεση του Σάββα έγινε στο οίκημα της Ένωσης, όπου το έργο του «Απόκαθύλωση» τον ανέδειξε ως καλλιτέχνη. Το 1964 η Παγκύπρια Ένωση Φιλότεχνων αντικαταστάθηκε από το ΕΚΑΤΕ (Επιμελητήριο Καλών Τεχνών), όπου με την εγκαθίδρυση της Κυπριακής Δημοκρατίας το 1960, δημιουργήθηκαν οι ευνοϊκές συνθήκες για μια οργανωμένη και συστηματική πολιτική για τον πολιτισμό. 

Το 1956, ο Χριστόφορος Σάββα πήγε στο Παρίσι όπου εργαζόταν στο ατελιέ του Andre Lhote, και τον αφομοίωσε στον Κυβισμό. Το 1957, παρουσίασε στο Λήδρας Παλάς 29 έργα, απεικονίζοντας τοπία, νεκρές φύσεις και γυμνά. Τα γυμνά έργα είναι ζωγραφισμένα κυρίως με κυβιστικό στυλ, όπως το «Λουόμενες στην Κερύνεια» (1957). 

Δες το έργο πιο κάτω: 

Ακόλουθησαν εκθέσεις στην Αμοχωστο και Λεμεσό την ίδια χρονία.

Το Μάρτιο του 1958 επέστρεψε στο ατελίε του Andre Lhote, όπου ζωγράφισε πολλά τοπία με γκουάς και λάδι. Το 1959, έκθεσε τα έργα του στο Παρίσι μαζί με ανερχόμενους καλλιτέχνες,  ανεξάρτητα από τον διδάσκαλο του και στο τέλος της χρονιάς επιστρέφει μόνιμα στην Κύπρο. Η επάνοδος του στο νησί σήμανε νέα εποχή στην εξέλξη της κυπριακής τέχνης, όπου η Κύπρος ετοιμαζόταν να αρχίσει την πορεία της ως ανεξάρτητο κράτος.

Το 1960, ο Ουαλός καλλιτέχνης, Glyn Hughe (1931-2014) ίδρυσε μαζί με τον Αλέξανδρο Σάββα την γκαλερί “Απόφαση”, την μοναδική επαγγελματική αίθουσα τέχνης στην Λευκωσία, εκείνη την εποχή. Φιλοξένησε εκθέσεις, διαλέξεις, θεατρικές παραστάσεις και κινηματογραφικές προβολές, με ντόπιους και ξένους δημιουργούς. Το 1961 ο Σάββα άνοιξε ταβέρνα που αποτελούσε το στέκι πολλών προσωπικοτήτων της πολιτιστικής σκηνής του τόπου.

Η τέχνη του Σάββα συνέχιζε την ραγδάια εξέλιση και στο Νοέμβριο του 1961 πραγματοποιήσε ατομική έκθεση στην Απόφαση, όπου παρουσίασε 20 έργα γκουάς, 2 σχέδια και 13 υφασματογραφίες (όρος που επινόησε ο ίδιος). Οι υφασματογραφίες ήταν το καλλιτεχνικό του ορόσημο και θεωρείτο ανορθόξο υλικό εκείνη την εποχή. Ο πειραματισμος του με τη χρήση διαφόρων υλικων δείχασε τους τότε κριτικούς, κάποιοι μιλούσανε για προχειρότητα και άλλοι για πρωτοπορία.

Δες πιο κάτω υφασματογραφίες του:

Η υφασματογραφία του «Αποκαθύλωση», τεράστιων διαστάσεων έλαβε μέρος σε δημοπρασία στη Νέα Υόρκη το 1967 όπου αποσκοπούσε στην συγκέντρωση χρημάτων για ίδρυση παγκόσμιου κέντρου ειρήνης στο Μπελάις.

Ο Χριστόφορος Σάββα ήταν γνωστός για τη χρήση μιας ευρείας γκάμας μη παραδοσιακών υλικών. Δεν περιορίστηκε στα συνηθισμένα υλικά ζωγραφικής, αλλά πειραματίστηκε εκτενώς, ενσωματώνοντας διάφορα στοιχεία στα έργα του. Εκτός από προαναφερόμενα υφάσματα (υφασματογραφίες), χρησιμοποιούσε τα ακόλουθα υλικά στα έργα του: Τσιμέντο (σε ανάγλυφα έργα και γλυπτά), Σίδηρο και σύρμα (σε γλυπτά), Καρφίτσες (σε ανάγλυφα έργα), Ψηφιδωτά υλικά (σε συνθέσεις) κ.α.  Αυτός ο πειραματισμός με τα υλικά, σε συνδυασμό με τις σπουδές του στη ζωγραφική και την επιρροή από σύγχρονα καλλιτεχνικά ρεύματα όπως ο κυβισμός, τον καθιέρωσαν ως μία από τις σημαντικότερες προσωπικότητες της μοντέρνας κυπριακής τέχνης.

Τον Ιούλιο του 1963 ο καλλιτέχνης πήγε στον Ισραήλ, όπου έζησε για λίγο σε ένα κοινόβιο καλλιτεχνών στην πλαγιά του όρους Καρμέλ. Επιστρέφοντας στην Κύπρο έφερε μαζί του και την ιδέα δημιουργίας στην Κύπρο ενός παρόμοιου κοινοβίου καλλιτεχνών, μάλιστα βρήκε και τον χώρο: ένα μεγάλο εγκαταλειμμένο κτίριο κοντά στη Λάπηθο. Ωστόσο η προσπάθειά του αυτή δεν υλοποιήθηκε.

Τον Νοέμβριο του 1964 ο Σάββα νυμφεύθηκε την Αγγλίδα Christine Duroe.

Τον Μάιο του 1968 διοργάνωσε την τελευταία του ατομική έκθεση, η οποία έιχε αναδρομικό χαρακτήρα στο Ινστιτούτο Γκάιτε στη Λευκωσία και την ίδια χρονιά αντιπροσώπευσε την Κύπρο μαζί με άλλους καλλιτέχνες στη Μπιενάλε Βενετίας.

Ο Χριστόφορος Σάββα πέθανε στις 13 Ιουλίου του 1968 σε ηλικία μόλις 44 ετών, από ανακοπή καρδιάς στο Sheffield της Αγγλίας. Η σύζυγος του βρισκόταν ήδη στην Αγγλία, εν αναμονή της γέννησης του δεύτερού τους παιδιού. 

Η σύντομη παρουσία του Χριστόφορου Σάββα στη σύγχρονη κυπριακή τέχνη ήταν ιδιαίτερα σημαντική αλλά και καθοριστική. Πρωτοπόρος ο ίδιος σε αρκετούς τομείς, συνέβαλε σε πολύ μεγάλο βαθμό στην ανανέωση των καλλιτεχνικών πραγμάτων του τόπου, στην εισαγωγή των συγχρόνων καλλιτεχνικών ρευμάτων στην Κύπρο αλλά και στην πρόκληση του γενικότερου ενδιαφέροντος για την τέχνη στο κοινό της Κύπρου. Έργα του βρίσκονται σε πολλές δημόσιες και ιδιωτικές συλλογές σε Κύπρο, Ελλάδα, Αγγλία, άλλες ευρωπαϊκές χώρες και στις ΗΠΑ.